>Orzecznictwo>WSA>2009 >

II SA/Wa 1093/09
Orzeczenie prawomocne

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 3 listopada 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy
1. uchyla zaskarżone postanowienie,
2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości,
3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
 

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), odmówił uwzględnienia wniosku P. S.A. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ze skargi A. D. dotyczącej udostępnienia jego danych osobowych przez P. S.A. na rzecz B. S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...] oraz niedopełnienia wobec niego przez P. S.A. obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych, rozstrzygniętej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2008 r. nr [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podniósł, iż decyzją z dnia [...] września 2008 r. Generalny Inspektor nakazał B. S.A. usunięcie danych osobowych A. D., pozyskanych od P. S.A., a w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku wymienionego.
W dniu 15 października 2008 r., w ustawowym terminie, do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynął wniosek P. S.A. o uzupełnienie powyższej decyzji w zakresie dotyczącym jej rozstrzygnięcia poprzez wskazanie, że nakaz usunięcia przez B. w W. S.A. danych skarżącego kierowany jest do B. jako administratora danych skarżącego albo podmiotu przetwarzającego dane skarżącego na podstawie umowy powierzenia z dnia [...] czerwca 2007 r. zawartej z P. S.A. w trybie art. 31 ustawy. W treści tego wniosku P. S.A. podniosła, iż sentencja ww. decyzji Generalnego Inspektora nie rozstrzyga tej kwestii, a nierozstrzygnięcie powyższej okoliczności, której ponadto nie sposób ocenić w oparciu o uzasadnienie przedmiotowej decyzji, ma istotne znaczenie dla zakresu nakazu zawartego w przedmiotowej decyzji.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku P. S.A. o uzupełnienie decyzji Generalnego Inspektora z dnia [...] września 2008 r. Postanowienie to zostało doręczone P. S.A. w dniu 2 stycznia 2009 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenie odbioru postanowienia znajdującego się w aktach sprawy.
Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu 24 lutego 2009 r. wpłynęło pismo P. S.A. z dnia 20 lutego 2009 r., w którym Spółka nieprecyzyjnie wskazała organowi o co wnosi w tym piśmie. W związku z tym w dniu 19 marca 2009 r. Generalny Inspektor skierował do P. S.A. pismo, w którym zwrócił się o doprecyzowanie jaki jest charakter wniosku z dnia 20 lutego 2009 r. i podjęcia jakich czynności Spółka domaga się od Generalnego Inspektora.
W piśmie uzupełniającym z dnia 27 marca 2009 r. Spółka wskazała, że wystąpienie P. S.A. z dnia 20 lutego 2009 r. należy traktować jako wniosek o wykładnię pkt 1) sentencji decyzji Generalnego Inspektora z dnia [...] września 2008 r.
Niezależnie od wniosku z dnia 20 lutego 2009 r., P. S.A. pismem z dnia 27 marca 2009 r. wniosła o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją Generalnego Inspektora z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, iż wobec treści postanowienia Generalnego Inspektora z dnia [...] grudnia 2008 r. przyjęła, że nakaz zawarty w decyzji organu z dnia [...] września 2008 r. jest adresowany do B. w W. S.A., a zatem nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach P. S.A., natomiast jedynie pkt 2) sentencji powołanej decyzji się do nich odnosi i jedynie w tym zakresie P. S.A. przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jednakże, na skutek ww. pisma Generalnego Inspektora z dnia 19 marca 2009 r., które zostało Spółce doręczone w dniu 24 marca 2009 r., P. S.A. powzięła informację, iż Generalny Inspektor uznaje P. S.A. za stronę niniejszego postępowania. Stąd też przed upływem siedmiu dni od daty powzięcia przez P. S.A. informacji o możliwym uchybieniu przez Spółkę terminowi na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, złożyła przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu. Wraz z ww. wnioskiem o przywrócenie terminu P. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, iż na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 22 tej ustawy oraz w związku z art. 127 § 3 i art. 129 § 2 k.p.a. stronie przysługuje, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu, prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże z uwagi na brzmienie art. 111 § 2 k.p.a., zgłoszenie przez stronę żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia terminu odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) na dzień doręczenia stronie odpowiedzi (decyzji uzupełniającej albo postanowienia o odmowie jej uzupełnienia).
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie natomiast z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ podniósł, iż termin do wniesienia przez Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy upływał w dniu 16 stycznia 2009 r., Spółka natomiast złożyła ten wniosek w dniu 27 marca 2009 r. (data stempla pocztowego). W ocenie Generalnego Inspektora P. S.A. nie wykazała przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w szczególności nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nastąpiło bez jej winy. Nie sposób bowiem uznać argumentacji Spółki, że przyczyną, z powodu której uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, była okoliczność, iż do dnia 24 marca 2009 r. (kiedy to otrzymała ww. pismo Generalnego Inspektora z dnia 19 marca 2009 r.) pozostawała w nieświadomości co do swego statusu w niniejszym postępowaniu. Podkreślić bowiem należy, iż pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r., w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, Generalny Inspektor po raz pierwszy poinformował Spółkę o przysługujących jej jako stronie niniejszego postępowania uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. oraz o możliwości ich realizacji. Zatem już w dacie 30 kwietnia 2008 r. (data doręczenia Spółce pisma z dnia 25 kwietnia 2008 r.) Spółce było wiadomo, że została uczyniona stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Natomiast w decyzji z dnia [...] września 2008 r. P. S.A. została poinformowana w sposób wyczerpujący o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Zatem nie sposób uznać braku winy Spółki w uchybieniu ww. terminu. Z kolei przywrócenie terminu nie jest możliwe nawet wtedy, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2009 r. P. S.A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, iż zostało ono wydane z: 1) naruszeniem art. 9 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez dezinformowanie P. S.A. o okolicznościach prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, tj. brak jednoznacznego wskazania, czy P. S.A. była adresatem rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 sentencji decyzji GIODO z dnia [...] września 2008 r., a tym samym, czy była legitymowana do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, co miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie art. 21 ust. 1 powołanej ustawy w zw. z art. 22 tej ustawy w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a., poprzez odmowę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z tej przyczyny, że Spółka nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminowi, w sytuacji, gdy odmowa uwzględnienia wniosku, ze względu na całokształt stanowiska GIODO w sprawie, powinna wynikać z faktu, iż P. S.A. w ogóle nie była legitymowana do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 3) naruszenie art. 58 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż uchybienie terminowi na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło z winy P. S.A. Z podanych powodów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych powodów niż zostały w niej podane.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto w oparciu o art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jak wynika z akt sprawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] września 2008 r. wydał decyzję administracyjną, od której w ustawowym terminie P. S.A. złożyła wniosek o uzupełnienie wymienionej decyzji w zakresie dotyczącym jej rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, Generalny Inspektor w dniu [...] grudnia 2008 r. wydał na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. postanowienie, którym odmówił uwzględnienia wniosku P. S.A. o uzupełnienie decyzji z dnia [...] września 2008 r. W orzeczeniu zostało zawarte pouczenie, że na to postanowienie zażalenie nie przysługuje. Zgodnie zaś z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
W świetle postanowień art. 111 § 1 k.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przepis § 2 powołanego artykułu stanowi zaś, iż w przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi. W przypadku wystąpienia strony o uzupełnienie decyzji termin, w którym strona może wnieść odwołanie, ulega zmianie. W niniejszej sprawie odpowiedzią było postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji. Orzeczenie to nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona. Zatem zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia terminu do wniesienia odwołania na dzień doręczenia skutecznie odpowiedzi (decyzji uzupełniającej albo postanowienia o odmowie uzupełnienia). Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. akt wydany w wyniku rozpoznania takiego żądania powinien zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem, uwzględniające treść art. 111 § 2 k.p.a. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie i doktrynie, przykładowo komentarz do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego ([w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).
Rozpatrując wniosek P. S.A. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2008 r., organ nie badał, czy strona została prawidłowo pouczona o treści art. 111 § 2 k.p.a. Zwrócił uwagę, iż strona skarżąca w postępowaniu przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Mając to na uwadze organ, wydając orzeczenie kończące sprawę w toku instancyjnym, powinien pouczyć stronę o trybie zaskarżenia decyzji, albowiem taki obowiązek nakłada na niego także zasada postępowania administracyjnego wyrażona w art. 9 k.p.a. Badając zatem przesłanki z art. 58 k.p.a., Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych powinien z urzędu, czego nie uczynił, uwzględnić powyżej wskazane okoliczności, albowiem błędne pouczenie w decyzji (również w postanowieniu o odmowie uzupełnienia decyzji) nie może szkodzić stronie - art. 112 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 848/08 (publik. LEX nr 505951) stwierdził, iż naruszenie art. 111 § 2 k.p.a. ma już istotny wpływ na wynik sprawy. Dla strony jest bowiem istotny fakt zmiany momentu, od którego zaczyna biec termin do złożenia odwołania. Naruszenie więc tego przepisu ma wpływ na wynik sprawy, ponieważ może ograniczyć stronie prawo do ewentualnej weryfikacji rozstrzygnięcia organu niższej instancji. Podzielając w pełni zaprezentowany pogląd, należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie Generalnego Inspektora zostało wydane z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2008 r., organ uwzględni powyższe rozważania Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.