II SA/Wa 710/09
2010-03-04
II SA/Wa 710/09 – Wyrok WSA
Orzeczenie nieprawomocne
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
dnia 22 grudnia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji
2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku E. R. o sprostowanie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jej danych osobowych o stanie zdrowia.
W dniu [...] maja 2008 r. E. R. zwróciła się z wnioskiem do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją, powołując się na nowe dowody w sprawie. Następnie w dniu [...] maja 2008 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 800/08 odrzucił skargę E. R. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ nie dokonał prawidłowego doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, co oznacza, iż skarga jest przedwczesna, ponieważ decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie weszła do obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1466/09, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej organu, utrzymał w mocy powyższe postanowienie Sądu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wpłynęło do organu w dniu [...] grudnia 2008 r., a odpis prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie skargi E. R. wraz z aktami administracyjnymi w dniu [...] stycznia 2009 r.
W związku z orzeczeniami Sądu I i II instancji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] lutego 2009 r. doręczył E. R. decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...].
W tym samym czasie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po rozpoznaniu wniosku E. R. o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż brak jest przesłanek do zastosowania tego trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji.
Po rozpoznaniu wniosku E. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] marca 2009 r. [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, iż wniosek strony został rozpatrzony przez organ w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, iż w sprawie, wbrew twierdzeniu strony, brak jest nowych dowodów i okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Ponadto organ wyjaśnił, iż w sprawie nie zachodzą inne przesłanki z art. 145 § 1 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. R. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu. Wskazała, iż w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. organ w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego, dlatego wnosząc o wznowienie postępowania przedstawiła komplet dokumentów, które jej zdaniem, organ winien zbadać.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga E. R. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów odmiennych, niż podniesione w jej treści.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 kpa.
Natomiast podstawowym elementem odróżniającym postępowanie administracyjne trybu zwykłego od trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, jest przedmiot postępowania. W trybie zwykłym postępowanie wszczyna się w celu rozpatrzenia interesów prawnych lub obowiązków stron, zaś postępowanie w trybie nadzwyczajnym ma za przedmiot dalszy byt prawny samej decyzji. Warunkiem niezbędnym do zastosowania tego trybu jest więc fakt zakończenia sprawy administracyjnej ostatecznym rozstrzygnięciem organu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż z dniem podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z istnieniem tej decyzji w sensie procesowym, a dzień jej wydania miarodajny jest dla oceny i podstawy faktycznej decyzji. Jednak, biorąc pod uwagę charakter decyzji - aktu zewnętrznego będącego oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego, przyjąć należy, iż musi ona być zakomunikowana podmiotowi, do którego jest adresowana. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Bez tego zaś przymiotu nie może wiązać ani organu, ani też strony. Oznacza to, iż decyzja sporządzona, a więc spełniająca wymogi formalne, ale niedoręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej (por. uchwała NSA z dnia 24 grudnia 2000 r. sygn. akt FPS 10/00, wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 294/07, publ. nr LEX 505396)
W niniejszej sprawie decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2007 r. została skutecznie doręczona E. R. w dniu [...] lutego 2009 r. Oznacza to, iż dopiero z tym dniem weszła do obrotu prawnego i od tego momentu strony mogły skutecznie się na nią powoływać. Przed dokonaniem doręczenia powyższej decyzji sprawa administracyjna z wniosku strony o sprostowanie jej danych osobowych o stanie zdrowia nie została jeszcze załatwiona i brak było możliwości rozpoznania wniosku o wznowienie tego postępowania. Do dnia [...] lutego 2009 r. brak było bowiem decyzji administracyjnej wywierającej skutki prawne, również w zakresie żądania strony wznowienia postępowania.
Należy wyjaśnić, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. nie posiadał jeszcze informacji o fakcie braku doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. Okoliczność ta bowiem została przesądzona prawomocnym od dnia [...] grudnia 2008 r. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 800/09. Jednak w czasie rozpoznawania wniosku E. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. była ona znana organowi. Pomimo to, Generalny Inspektor pominął ten fakt. Uznał, iż w dniu wydania decyzji I instancji istniał przedmiot postępowania - sprawa zakończona decyzją ostateczną, co oznacza, iż istniały przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 kpa.
W ocenie Sądu, organ powyższym działaniem rażąco naruszył prawo. Utrzymał bowiem w mocy decyzję, która została wydana w oparciu o błędne ustalenia dotyczące przedmiotu postępowania. W tej sytuacji organ zobligowany był skorzystać z uprawnień kasatoryjnych - uchylić decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. i umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu jej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.