>Orzecznictwo>WSA>2010 >

II SA/Wa 953/09 – Wyrok WSA

Orzeczenie nieprawomocne

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 11 marca 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych

oddala skargę

Uzasadnienie:
 

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 440/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1251/07 uchylający decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oraz decyzję ją poprzedzającą.
W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej GIODIO) decyzją z dnia [...] października 2006 r. odmówił uwzględnienia wniosku A. M. o stwierdzenie naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] oraz D. w W. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej "uodo", a także o nakazanie tym podmiotom usunięcia jego danych.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając na podstawie art. 15 i art. 17 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia [...] września 2005 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] (zwanego dalej "Naczelnik"), w celu ewentualnego wykorzystania w postępowaniu podatkowym, informację z dnia [...] sierpnia 2005 r. uzyskaną z D. (zwanego dalej "D.") w sprawie dochodu uzyskanego w 1999 r. podlegającego opodatkowaniu z odpłatnego zbycia akcji pracowniczych B. S.A. w W. Do przedmiotowego pisma została dołączona lista osób, zawierająca m.in. dane osobowe skarżącego. Pismem z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], powołując się na art. 82 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2061 ze zm.), zwrócił się do D. o uzupełnienie danych przekazanych na żądanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie ilości zbytych akcji pracowniczych i udostępnienie informacji dotyczących 13 podatników, w tym skarżącego. D. informacji tych udzielił pismem z dnia [...] listopada 2005 r. Kopia tego ostatniego pisma oraz kopia pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. została włączona do akt postępowań podatkowych, w tym do akt dotyczących skarżącego. Ponadto GIODO stwierdził, że do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] nie wpłynęło żądanie skarżącego o udzielenie mu informacji, o których mowa w art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych. W ocenie GIODO, ww. Naczelnik był uprawniony do pozyskania danych skarżącego na podstawie art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zaś D. był zobowiązany do ich przekazania. Zaszła zatem przesłanka do przetwarzania (przekazania i pozyskania) danych osobowych skarżącego przez te dwa podmioty w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Odnosząc się do zarzutu skarżącego niewypełnienia przez Naczelnika ww. Urzędu obowiązku informacyjnego określonego w art. 25 ust. 1 ustawy, organ wskazał na treść art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy, który zwalnia z tego obowiązku podmioty publiczne działające na podstawie przepisów prawa. Brak również podstaw do wypełniania tego obowiązku z art. 33 cyt. ustawy, gdyż skarżący nie występował do Urzędu o udzielenie mu informacji w trybie tego przepisu. Odnośnie zgłoszonego przez skarżącego żądania usunięcia przez D. jego danych osobowych, organ wskazał na § 89 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych oraz banków powierniczych (Dz. U. z 2006 r. Nr 2, poz. 8), według którego firma inwestycyjna, w tym np. dom maklerski, przechowuje i archiwizuje stosowne dokumenty przez co najmniej 5 lat od dnia ich sporządzenia lub otrzymania. W ocenie organu jest to okres minimalny, który stosownie do potrzeb firmy, wynikających np. z pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego i gospodarczego, może być przez firmę przedłużony. Nie jest również możliwe nakazanie usunięcia danych osobowych skarżącego przez Naczelnika, gdyż obowiązek ich archiwizowania wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 673 ze zm.). Organ uznał również za bezpodstawny zarzut skarżącego, iż jego dane są przetwarzane w zbiorze, który nie został zgłoszony do rejestracji GIODO, gdyż dane te pozyskane przez Naczelnika nie zostały włączone do odrębnego zbioru danych osobowych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. M. podniósł, iż wnosił o przeprowadzenie przez organ trzech odrębnych postępowań administracyjnych: 1) o nakazanie usunięcia danych przez D., 2) o nakazanie usunięcia danych pracowników i byłych pracowników, którzy sprzedali akcje B. S.A. i zakazanie ich udostępniania organom podatkowym, 3) o stwierdzenie naruszenia ustawy przez Naczelnika i usunięcie tych danych i zbiorów danych powstałych w sposób niezgodny z prawem. Swoimi żądaniami wszczął więc trzy postępowania, a zatem w każdym z nich organ powinien wydać odrębną decyzję. Ponadto zarzucił, że nie uwzględniono zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych o przesłuchanie wielu osób. Nie przesłano mu także kopii żądanych dokumentów z akt sprawy, przez co naruszono art. 7, 8, 9, 10, 73 § 2 Kpa Stwierdził też, iż decyzja GIODO nie zawiera wszystkich elementów wymaganych przez art. 107 § 3 Kpa Zdaniem A. M., art. 82 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy pozyskiwanie danych nie dotyczy danych zawartych na rachunkach bankowych i maklerskich. W przypadkach, gdy chodzi o dane z tych rachunków, zastosowanie powinien mieć art. 182-185 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego naruszono również art. 159 obowiązującej w 2005 r. ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, statuującego obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej m.in. przez osoby wchodzące w skład organów domu maklerskiego. A. M. ponowił też zarzut naruszenia art. 25 i art. 33 cyt. ustawy. Wskazał, że urzędnicy Urzędu Skarbowego [...] nie byli podmiotem postępowania sprawdzającego wymaganego przez ustawę o ochronie informacji niejawnych, co oznacza, że akta postępowań podatkowych, w tym jego akta, były udostępniane nieuprawnionym osobom, a Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie zarejestrował w GIODO stworzonego przez siebie zbioru danych osobowych.
GIODO decyzją z dnia [...] maja 2007 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał, że nie prowadził postępowania w przedmiocie danych osobowych pracowników i byłych pracowników B., którzy sprzedali swoje akcje, dotyczącego zakazu udostępniania tych danych organom podatkowym, a jedynie postępowanie dotyczące danych skarżącego, wobec których odmówił wydania takiego nakazu. Nie stwierdził bowiem, aby były one przekazane i pozyskane wbrew prawu. Ponadto wyjaśnił, iż zgodnie z wnioskiem skarżącego przeprowadził dwa postępowania – pierwsze – w sprawie przetwarzania danych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (postępowanie inne, niż niniejsze), a drugie – w sprawie przetwarzania danych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i D. Odnosząc się do zarzutu o charakterze procesowym, powtórzył swoje stanowisko co do wykładni Ordynacji podatkowej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, iż Ordynacja podatkowa nie przewiduje wszczęcia i prowadzenia zbiorowych postępowań podatkowych. Natomiast GIODO niezasadnie przyjął, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] był uprawniony do pozyskania jego danych osobowych w oparciu o przepis art. 82 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, zaś D. w W. do ich przekazania, albowiem były one objęte tajemnicą zawodową określoną w art. 4 pkt 18 obowiązującej w 2005 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Ponadto wskazał, że w odwołaniu od decyzji podatkowej Naczelnika z dnia [...] grudnia 2005 r. zawarł wyraźne żądanie udzielenia mu informacji, tj. wykazu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, zgodnie z art. 33 i art. 34 ustawy o ochronie danych osobowych. Ponowił wobec GIODO zarzut wadliwej interpretacji Ordynacji podatkowej i obowiązującej w 2005 r. cyt. ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (art. 159 i art. 160 tej ustawy) oraz niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych. Stwierdził także, iż jego zdaniem, organ niezasadnie "przywłaszczył" sobie uprawnienia do orzekania o opłacie skarbowej od jego wniosku o wszczęcie postępowania, ponowił zarzuty naruszenia prawa procesowego, niewłaściwego połączenia postępowań w odrębnych sprawach, zignorowania faktu, że Naczelnik nie dopełnił obowiązków informacyjnych określonych w art. 25 i art. 33 ustawy i nie zarejestrował stworzonego przez siebie zbioru w rejestrze prowadzonym przez GIODO. Zarzucił również, iż ww. Naczelnik bezprawnie dopuścił do jego akt podatkowych pracowników Urzędu nieposiadających poświadczenia bezpieczeństwa wymaganego przez ustawę o ochronie informacji niejawnych. Ponadto, skarżący ponowił wnioski dowodowe, które organ administracji oddalił oraz powołał się na wyrok WSA w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 333/06, w którym w analogicznej sprawie uznano, że przekazanie danych osobowych w trybie art. 82 § 1 Ordynacji podatkowej było bezprawne. Zdaniem skarżącego, organ naruszył także art. 2, art. 32 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie, ze względu na niekonsekwencję organu, który w decyzji z dnia [...] października 2006 r. stwierdził, że Naczelnik był uprawniony do otrzymania, a Spółka zobligowana do przekazania danych skarżącego na podstawie art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (str. [...] decyzji z dnia [...] października 2006 r.). Z kolei w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. (str. [...] tej decyzji) organ powtórzył pozytywną ocenę pozyskania danych skarżącego na podstawie wyżej wymienionego przepisu Ordynacji, ale jednocześnie (na str. [...]) wyraził już ostrożniejszą ocenę postępowania podmiotów dysponujących danymi skarżącego. Wskazał mianowicie, że "Generalny Inspektor nie jest natomiast władny do oceny, czy ww. organ właściwie zastosował ww. przepis prawa". Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie jest zatem jasne, czy organ podjął się oceny legalności przetwarzania danych skarżącego przez D. i Naczelnika, tj. czy znalazł dla ich przekazania i pozyskania przesłankę legalizującą z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, czy też od tej oceny się uchylił uznając, że nie jest do niej uprawniony. W konsekwencji stwierdził, iż powyższe sprzeczności w zaskarżonej decyzji stanowiłyby wystarczające, samoistne uzasadnienie jej uchylenia. GIODO powinien bowiem jednoznacznie określić, czy Naczelnik i D. prawidłowo powołały się na art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Brak jednoznacznego stanowiska organu w tej sprawie należałoby uznać za uchybienie procesowe, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przyjmując zatem, że GIODO w niniejszej sprawie pozytywnie ocenił zastosowanie przez organ art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z taką oceną nie można się zgodzić, gdyż ww. przepis ustanawia bowiem jedynie ogólne, "wstępne" uprawnienie organu podatkowego do otrzymania informacji mogącej mieć wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego. W ten sposób pozyskana informacja może stanowić impuls dla wszczęcia postępowania podatkowego. Taką interpretację potwierdzają przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych, w tym wzór takiej informacji stanowiący załącznik do tego rozporządzenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, art. 82 § 1 Ordynacji podatkowej nie dotyczy pozyskiwania danych np. z banku oraz domu maklerskiego. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby, że art. 182 i art. 183 Ordynacji podatkowej nie ma żadnej nowej treści normatywnej i jest zbędny. A zatem pozyskanie danych osobowych z banku oraz – jak stanowi art. 182 § 2 Ordynacji podatkowej – z domu maklerskiego – możliwe będzie tylko po wszczęciu postępowania podatkowego, a dodatkowo – po spełnieniu dalszych warunków określonych w art. 183 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie pierwszą czynnością Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] było pozyskanie danych osobowych skarżącego z D. przed wszczęciem postępowania podatkowego, z naruszeniem innych ograniczeń wynikających z art. 182 i art. 183 Ordynacji, a także bez weryfikacji wniosku wymaganej przez art. 185 tej ustawy. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że obydwaj administratorzy danych, tj. ww. Naczelnik i ww. D., przetworzyli dane skarżącego (z jednej strony pozyskały, z drugiej przekazały) z naruszeniem prawa. Wskazał przy tym, że podobny wniosek został zawarty także w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 333/06.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, iż skarżący żądał od GIODO nakazania usunięcia jego danych osobowych ze zbioru danych prowadzonego przez Naczelnika jako danych pozyskanych niezgodnie z prawem i wydania tożsamego nakazu wobec D. oraz zakazu udostępniania przez D. jego danych osobowych organom podatkowym, a także stwierdzenia naruszenia ustawy przez Naczelnika. Podkreślił, że art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych zawiera otwarty katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez GIODO (ustawa używa tu formuły "w szczególności"). Skoro zatem skarżący zgłosił żądanie stwierdzenia niezgodności pozyskania przez Naczelnika jego danych osobowych, to konieczne będzie przeanalizowanie w dalszym postępowaniu, czy takie rozstrzygnięcie jest prawnie możliwe. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie jest to sprawa obojętna dla sytuacji prawnej skarżącego – stwierdzenie takiej niezgodności w decyzji administracyjnej może mieć znaczenie np. dla dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych przed sądem powszechnym.
Z tych względów WSA w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obie wydane w sprawie decyzje uchylił.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych oraz D. w W.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, zaskarżając wyrok w całości, podniósł zarzut:
- naruszenia przepisów prawa materialnego art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo w zw. z art. 82 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez błędną wykładnię ww. przepisu Ordynacji podatkowej polegającą na przyjęciu, że GIODO może zakwestionować rozstrzygnięcia organów podatkowych, a ponadto, że przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do przetwarzania (pozyskania) przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], danych osobowych A. M. z D. z siedzibą w W. podczas, gdy przepis ten zarówno upoważniał Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do żądania udostępnienia danych osobowych strony z D., jak również upoważniał D. do przekazania przedmiotowych danych Naczelnikowi,
- naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 uodo, poprzez błędną wykładnię ww. przepisu polegającą na przyjęciu, iż przepis ten upoważnia GIODO do wydania decyzji administracyjnej, w której osnowie zawarte zostanie jedynie stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych w sytuacji, gdy przepis ten wyraźnie wskazuje, że w przypadku stwierdzenia powyższego naruszenia organ ochrony danych osobowych zobowiązany jest do wydania nakazu przywracającego stan zgodny z prawem,
- naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu wyroku, że uzasadnienie decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2007 r. [...] jest nieczytelne i nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez, gdy z uzasadnienia tego jednoznacznie wynika, iż Generalny Inspektor uznał, że podstawę prawną do pozyskania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] danych osobowych A. M. z D. stanowił przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych.
D. w W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucił naruszenie:
- art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na uznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy o postępowaniu w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo niewykazania przez WSA w Warszawie wpływu naruszenia tych przepisów na wynik sprawy,
- art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji, pomimo że nie naruszały one ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów o postępowaniu w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
A. M. w odpowiedzi na skargi kasacyjne wniósł o ich oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę uznał za zasadny:
• podniesiony w skardze kasacyjnej GIODO zarzut naruszenia prawa materialnego art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo w związku z art. 82 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez błędną wykładnię tego ostatniego przepisu polegającą na przyjęciu, że nie mógł on stanowić podstawy prawnej do przetwarzania (pozyskanie) przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] danych osobowych skarżącego z D. w W.,
• zarzut D. wskazujący na dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 82 § 1 pkt 1 w związku z art. 182 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, polegającej na uznaniu, że art. 82 § 1 pkt 1 cyt. ustawy nie dotyczy pozyskiwania danych z banku oraz domu maklerskiego, oraz że przepis art. 182 stanowi lex specialis wobec art. 82 § 1 tej ustawy.
W ocenie NSA kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo, wedle którego przetwarzanie danych jest dopuszczalne również, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Oznacza to, że ustawa o ochronie danych osobowych odwołuje się do innych przepisów, regulujących działalność innych podmiotów i instytucji, które przesądzają o tym kto, komu i w jakich okolicznościach może dane osobowe udostępniać, kto i w jakich okolicznościach może dane pozyskać, przechowywać, usunąć oraz dokonywać na nich innych operacji wymienionych w art. 7 pkt 2 ustawy - mieszczących się w pojęciu "przetwarzania danych".
W sprawie, jak podkreślił NSA, ma zastosowanie przepis art. 82 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, który został usytuowany w rozdziale 11 (Informacje podatkowe), działu III (Zobowiązania podatkowe) ustawy – Ordynacja podatkowa. Natomiast art. 182 § 2 został umieszczony w rozdziale 11 (Dowody), działu IV (Postępowanie podatkowe) tej ustawy. Z treści art. 182 § 2 Ordynacji podatkowej, jak i z systematyki tej ustawy wynika, że z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia organ podatkowy może skorzystać tylko w toku postępowania podatkowego, które zostało już wszczęte i się toczy. Przepis ten jest rozwinięciem przepisu ogólnego art. 180 § 1 czy art. 181 cyt. ustawy. Warunkiem skorzystania z tego uprawnienia jest potrzeba uzupełnienia dowodów lub jej porównania z informacjami pochodzącymi z banku (zakładów ubezpieczeń, funduszy inwestycyjnych, banków prowadzących działalność maklerską, domów maklerskich oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych). Poza tym potrzeba uzupełnienia lub porównania musi być wynikiem stanu dowodowego prowadzonej sprawy, w tym także powstałego na skutek informacji podatkowych uzyskanych w trybie art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wynika to wprost z art. 182 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Z kolei przepis art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie może stanowić podstawy prawnej do ubiegania się przez organ podatkowy udzielenia informacji podatkowej w toku postępowania podatkowego nie tylko z racji niezamieszczenia go przez ustawodawcę poza przepisami działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa, ale także dlatego, że obowiązki nałożone na różne podmioty w przepisach art. 82-86 cytowanej ustawy mają inny charakter. Tylko obowiązek prowadzenia i przechowywania ksiąg podatkowych ma związek ze statusem jako podatnika podmiotu, którego on dotyczy. Natomiast pozostałe przepisy art. 82-84 tej ustawy nakładają na różnego rodzaju podmioty życia gospodarczego obowiązki, czy to automatycznego, czy też na żądanie, udzielania określonych informacji organom podatkowym. Obowiązek ten nie ma żadnego związku ani z postępowaniem podatkowym, ani z ich obowiązkiem podatkowym, a co więcej w ogóle nie ma żadnego związku ze statusem tych podmiotów jako podatników, płatników, inkasentów, osób trzecich czy następców prawnych (art. 133 cyt. ustawy). Argumenty te wskazują, że w istocie nie ma żadnego związku (krzyżowania) pomiędzy art. 82 § 1 pkt 1 a art. 182 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Oba te przepisy normują bowiem różne instytucje prawa podatkowego. Jedynie informacje podatkowe z art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej mogą być wykorzystywane w postępowaniu jako dowód w sprawie oraz porównywane i uzupełniane.
W konsekwencji przyjąć należy, że przepis art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie jest przepisem ogólnym (lex generalis), w stosunku do lex specialis przepisu art. 182 § 2 tej ustawy. Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że w tej sprawie przepis art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych mógł stanowić podstawę prawną pozyskania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z D. informacji podatkowej oraz danych osobowych dotyczących podatników (w tym danych osobowych skarżącego).
NSA podkreślił także, że WSA w Warszawie dokonał błędnej wykładni przepisu art. 18 uodo, poprzez przyjęcie, iż katalog sposobu wydania decyzji administracyjnej przez GIODO obejmuje także możliwość wydania decyzji stwierdzającej niezgodność z przepisami przetwarzania danych osobowych. Sąd drugiej instancji wskazał, iż takiej możliwości w świetle ww. przepisu nie ma, a nadto WSA w Warszawie nie wskazał także, że uchybienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji miały wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie NSA stwierdził, że przepis art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych mógł stanowić podstawę prawną pozyskania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z D. informacji podatkowej oraz danych osobowych dotyczących podatników (w tym danych osobowych skarżącego).
W takiej sytuacji należy przyjąć, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych słusznie uznał w zaskarżonej decyzji, że ww. art. 82 § 1 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo stanowi przesłankę legalizacyjną przetwarzania danych osobowych skarżącego w toku postępowania prowadzonego przez organy podatkowe. Przepis art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w sposób jednoznaczny nakazuje podmiotom spoza administracji publicznej udzielenia na pisemny wniosek organu podatkowego informacji o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych albo z prawa pracy, mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób lub jednostek, z którymi zawarto umowę. Natomiast zapis art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo wskazuje, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania obowiązku lub uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Tak więc należy uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] miał uprawnienie do pozyskiwania danych osobowych skarżącego z D. w W.
Rozpatrując dalsze zarzuty skarżącego należy za bezpodstawny uznać zarzut bezprawnego połączenia spraw w zakresie przetwarzania danych przez D. oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], bowiem stosownie do art. 62 Kpa, w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przekazanie danych przez D. do Naczelnika odbyło się na jednej, tej samej podstawie prawnej (art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), przeprowadzone postępowanie wynika z jednego, tego samego zdarzenia faktycznego, a ponadto w sprawie właściwy jest ten sam organ – GIODO. Zaszły więc przesłanki do łącznego rozpatrzenia wniosków skarżącego, a ewentualny brak formalnego postanowienia organu łączącego te sprawy nie zmienia oceny, że ich łączne potraktowanie było prawidłowe. Ponadto organ, jak wynika z akt administracyjnych, prowadzi odrębne postępowanie dotyczące przetwarzania danych skarżącego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., a skarżący nie może domagać się od organu przeprowadzenia postępowania dotyczącego przetwarzania przez określony podmiot innych danych osobowych, niż dotyczących wyłącznie samego skarżącego. Nie pozwala na to definicja strony zawarta w art. 28 Kpa. Oczywiście takie postępowanie może się toczyć, ale zainicjować je może tylko strona w rozumieniu art. 28 Kpa, bądź sam organ działając z urzędu.
Nie można także uznać za zasadny zarzut skarżącego dotyczący braku reakcji GIODO na ewentualne zaniechanie zgłoszenia zbioru danych do rejestracji przez Generalnego Inspektora, gdyż postępowanie rejestracyjne, stosownie do rozdziału 6 uodo, toczy się pomiędzy administratorem a GIODO. Osoba, której dane są przetwarzane w zbiorze danych niezgłoszonym do rejestracji, może poszukiwać ochrony w innym trybie, jeśli jej dane osobowe są przetwarzane niezgodnie z prawem, np. bez podstawy prawnej. Nie ma ona jednak żadnych uprawnień (poza powiadomieniem organu rejestrowego lub organów ścigania karnego) w zakresie postępowania rejestracyjnego.
Całkowicie bezpodstawny jest zarzut skargi dotyczący przeoczenia przez GIODO faktu, iż do danych objętych tajemnicą skarbową zostały dopuszczone osoby niemające poświadczenia bezpieczeństwa osobowego wymaganego przez ustawę z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.). Generalny Inspektor odpowiada bowiem za egzekucję prawa publicznego dotyczącego ochrony prywatności i danych osobowych, a nie ochrony informacji niejawnych.
Zarzut skarżącego dotyczący braku prawnej reakcji GIODO na niedopełnienie przez Naczelnika obowiązków informacyjnych określonych w art. 25 i art. 33 uodo również nie może być wzięty pod uwagę. W tym zakresie słuszne jest stanowisko organu, że art. 25 ust. 2 pkt 5 uodo zwalnia z obowiązków informacyjnych, określonych w ust. 1, tego administratora, który należy do administratorów ze sfery publicznej przetwarzających dane na podstawie przepisów prawa. Takim administratorem jest Naczelnik. Także nie zasługuje na uznanie twierdzenie skarżącego, iż Naczelnik nie dopełnił obowiązku informacyjnego w postaci zmodyfikowanej względem art. 25 ust. 1 ustawy, tj. obowiązku wynikającego z jej art. 33. O takim obowiązku można mówić, gdy do administratora skierowane zostanie jednoznaczne oświadczenie woli osoby żądającej informacji o okolicznościach wskazanych w art. 33. Tymczasem, jak wynika z akt postępowania, w tym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz ze skargi, skarżący powołał się co prawda (w odwołaniu od decyzji podatkowej z dnia [...] grudnia 2005 r.) na art. 33 i 34 ustawy, to jednak w odwołaniu tym zażądał "udostępnienia wykazu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy", a powodem jego żądania było zweryfikowanie, czy "materiał dowodowy jest pełny i czy nie pominięto określone dokumenty w aktach". Tak sformułowanego żądania nie można odczytać jako wezwania do udzielenia informacji, o których stanowi art. 33 ustawy.
Nie można wziąć pod uwagę zarzutów skargi dotyczących postępowania prowadzonego przez GIODO, który miał bezprawnie odmówić przesłania skarżącemu kopii zażądanych dokumentów z akt postępowania, czym naruszył art. 7 – 10 oraz art. 73 § 2 Kpa, a nadto, że nie uwzględnił składanych wniosków dowodowych, w tym np. wniosku o przesłuchanie wysokich urzędników Ministerstwa Finansów oraz ekspertów w dziedzinie prawa podatkowego. Dowody te miały wykazać, że stosowanie art. 82 Ordynacji podatkowej w jego sprawie było nieuprawnione, a także, że organy publiczne były zaangażowane w proces nielegalnego pozyskiwania danych. Wskazać tu należy na treść art. 73 Kpa, uprawniającego stronę do dostępu do akt w każdym stadium sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, a także, w pewnych sytuacjach, żądania uwierzytelnienie sporządzonych przez siebie odpisów, ale nie do otrzymania od organu sporządzonych przez niego kopii akt lub ich części. Odmowa przesłania skarżącemu tych kopii była więc formalnie uprawniona, nawet wobec poważnej choroby skarżącego i jego niemożności przybycia do siedziby organu w celu zapoznania się z aktami. Natomiast w kwestii oddalenia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania podkreślić należy, że wnioski te miały zmierzać do interpretacji prawa. Tymczasem zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego prawo, w tym jego interpretacja, nie może być dowodzone za pomocą jakichkolwiek środków, w tym świadków, czy ekspertów. Świadkowie świadczą o faktach, a nie o przepisach. Natomiast ewentualne zaangażowanie organów publicznych w nielegalne pozyskiwanie danych nie dotyczy, jak słusznie zauważył organ, przedmiotu niniejszej sprawy. Uznać też należy, iż stan faktyczny sprawy został przez organ ustalony i przedstawiony w sposób prawidłowy, a sam skarżący poza twierdzeniem, że decyzje w zakresie uzasadnienia faktycznego nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 Kpa, nie wskazał, na czym ta wadliwość w sferze ustalenia faktów polegała.
Całkowicie niezrozumiały jest zarzut skarżącego dotyczący przywłaszczenia przez GIODO uprawnienia do orzekania o opłacie skarbowej. Zarzut ten dotyczy postępowania związanego ze zwolnieniem skarżącego z opłaty skarbowej, natomiast nie dotyczy kwestii rozstrzyganej zaskarżoną decyzją, która dotyczy legalności przetwarzania danych osobowych skarżącego.
Tak więc biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji