>Orzecznictwo>WSA>2010 >

II SA/Wa 1857/09 – Wyrok WSA

Orzeczenie prawomocne

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 10 marca 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych

 

oddala skargę

Uzasadnienie:

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], którą to decyzją odmówił uwzględnienia wniosku A. S. w zakresie przetwarzania jej danych osobowych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. W motywach uzasadnienia organ podał, że skarżąca zarzuciła organom kontroli skarbowej, że w trakcie prowadzonej kontroli dotyczącej wykonania przez nią obowiązków podatkowych zbierał jej dane osobowe dotyczące życia rodzinnego, stanu zdrowia, miejsca pochodzenia, miejsca zamieszkania, sposobu gromadzenia majątku. Nadto, że zbierane były dane osobowe jej rodziny dotyczące okresu nieobjętego kontrolą, oraz że dokumenty te były następnie przetwarzane w odrębnych postępowaniach kontrolnych.
Odmawiając uwzględnienia wniosku, organ podał, że w sprawie wystąpiły przesłanki legalizujące przetwarzanie danych osobowych, określone w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej uodo.
Podkreślił, że stosownie do art. 286 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), kontrolujący są uprawnieni do żądania udostępnienia akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Nadto, stosownie do art. 286 § 1 pkt 9, są uprawnieni do przesłuchiwania świadków oraz innych osób wymienionych w art. 287 § 4 tej ustawy.
Przywołał też przepis art. 287 § 3 Ordynacji podatkowej, z którego wynika obowiązek udzielenia wszelkich informacji dotyczących przedmiotu kontroli oraz art. 285 a § 3 Ordynacji podatkowej.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonych w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
W konkluzji, organ stwierdził, że działania Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. polegające na pozyskiwaniu danych o majątku, dochodach uzyskanych przez skarżącą znajdują uzasadnienie w art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), albowiem dane te były niezbędne do ustalenia stanu majątkowego w okresie kontrolowanym. Podał też, że podstawę do pozyskania danych osobowych skarżącej stanowił przepis art. 7 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.).
Dodatkowo wyjaśnił, że wykorzystanie pozyskanych danych w innych postępowaniach kontrolnych było zgodne z art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej i było zgodne z art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej, bowiem w postępowaniach kontrolnych można dopuścić wszystkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. S. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżąca zarzuciła naruszenie:
– art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, poprzez zaniechanie przez GIODO zakazania Dyrektorowi Urzędu Kontroli w B. naruszenia sfery prywatności,
– art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób, który nie budził zaufania do organów GIODO.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ wykorzystał zebrane informacje do innych kolejnych postępowań kontrolnych dotyczących innych okresów. Nadto, że jej dane osobowe powinny być przechowywane w kancelarii tajnej, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że kwestie przekazania dokumentów zgromadzonych w trakcie postępowania kontrolnego do kancelarii tajnej w trybie określonym w ustawie o ochronie informacji niejawnych pozostają poza przedmiotem niniejszego postępowania.
Odnośnie naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, organ wskazał, że przepis ten nie był podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Wyjaśnił też, że GIODO nie posiada kompetencji, które uprawniają organ do ingerencji w treść dokumentów urzędowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, iż ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) nie ma charakteru absolutnego.
Nie każde działanie, które ingeruje w prywatność osoby fizycznej narusza przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawa sama w sobie przewiduje katalog przesłanek zdarzeń, sytuacji, w których legalne, dopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Bezsporne jest, że w stosunku do skarżącej toczyły się postępowania kontrolno-skarbowe w przedmiocie wykonania przez nią obowiązków podatkowych. Przedmiotem tych postępowań była m.in. kontrola dochodów skarżącej nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za lata 2003 i 2004. Dotyczyły one rzetelności deklarowania dochodu i podatku dochodowego, zarzutu pozorności umów cywilnoprawnych (k-6):
– umowy pożyczki w kwocie [...] zawartej w dniu [...] września 2001 r. pomiędzy A. P. a A. S.
– umowy darowizny z dnia [...] maja 2003 r. kwoty [...] pomiędzy A. S. a A. P.,
– umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] kwietnia 2004 r. pomiędzy A. S. a J. D. na sprzedaż 450 sztuk monet [...] na kwotę [...] złotych.
W toczących się postępowaniach skarbowych organ kontrolny pozyskał informacje dotyczące majątku skarżącej ze złożonych przez nią zeznań podatkowych, wyjaśnień samej skarżącej oraz innych organów i świadków. Włączał też dokumenty z akt postępowania kontrolnego do innych postępowań kontrolnych. Niewątpliwie doszło więc do przetwarzania przez organ kontroli danych osobowych skarżącej w rozumieniu art. 7 ustawy o ochronie danych osobowych.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne między innymi, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Stosownie zaś do art. 286 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), kontrolujący, w zakresie wynikającym z upoważnienia, są w szczególności uprawnieni do żądania udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej, zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą (art. 286 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej), przesłuchiwania świadków, kontrolowanego oraz innych osób wymienionych w art. 287 § 4 (art. 286 § 1 pkt 9 cyt. wyżej ustawy).
Podkreślić należy, iż stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.), organy administracji rządowej i samorządowej oraz inne państwowe, gminne, powiatowe i wojewódzkie jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać, nieodpłatnie udostępniać informacje oraz udzielać pomocy organom kontroli skarbowej przy wykonywaniu zadań określonych w ustawie. Organy kontroli skarbowej są uprawnione do korzystania z informacji gromadzonych przez organy celne i podatkowe, w tym również z danych w formie zapisu informatycznego (art. 7 ust. 2).
Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zarówno pozyskanie danych osobowych, jak i przetwarzanie jej danych osobowych w postępowaniach kontrolnych skarżącej było dozwolone na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o kontroli skarbowej.
Odnosząc się do zarzutów skargi, podkreślić należy, iż stosownie do art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "należy dopuścić wszystko" oznacza, że wachlarz środków dowodowych jest szeroki i nie podlega żadnym ograniczeniom, o ile nie jest to sprzeczne z prawem. Podkreślić należy, iż ustawa o ochronie danych osobowych wprowadza przesłanki legalizujące (dopuszczające) przetwarzanie danych osobowych. W przedmiotowej sprawie uznać należało, że organy kontroli skarbowej posiadają ustawowe uprawnienia do danych osobowych podmiotu kontrolowanego. Dane te są bowiem niezbędne do realizacji uprawnień tych organów (art. 23 ust. 1 pkt 2 uodo). Dlatego też wykorzystanie wszelkich danych osobowych skarżącej w tym też w innych postępowaniach kontrolnych uznać należy za prawnie dopuszczalne. Ingerencja organów kontrolnych w stan zdrowia, niedyspozycji chorobowych, korzystanie ze zwolnień lekarskich skarżącej również należy zakwalifikować jako uprawnienia organów, albowiem tylko całokształt sytuacji pozwala na realną ocenę potencjalnych możliwości dochodów podatnika. Zgodzić należało się również z poglądem organu, iż kwestie przechowywania dokumentów zakwalifikowanych jako niejawne pozostają poza sferą kompetencji tego organu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.