>Orzecznictwo>NSA>2011 >

II SA/Wa 446/10 → I OSK 2103/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 18 stycznia 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 446/10 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi M. J. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2240/06 odrzucającym skargę M. J. na decyzję G. I. O. D. O. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia:

oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 446/10) odrzucił skargę M. J. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2240/06 odrzucającym skargę M. J. na decyzję G. I. O. D. O. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy:
M. J. skargą z dnia [...] stycznia 2010 r., uzupełnioną pismem z dnia [...] lutego 2010 r., wniósł o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2240/06, zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r.
Na skutek wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, strona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wskazała, że podstawą wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym skarżący uczynił dokument z dnia [...] kwietnia 2009 r. sporządzony przez C. I. B. S.A., z treści którego wynika, iż umowa kredytu została zawarta ze skarżącym i jego żoną, jako z osobami fizycznymi. Pełnomocnik również wskazał, że podstawę skargi o wznowienie stanowi art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Pełnomocnik wskazał również, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi został zachowany.
G. I. O. D. O. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że skarżący nie wykazał, aby zaistniała którakolwiek z ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Jego zdaniem zarzuty skargi dotyczą decyzji organu z dnia [...] maja 2005 r., a nie postanowienia Sądu z dnia [...] stycznia 2007 r. Organ wskazał także, iż nie można stwierdzić, czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a przedmiotową skargę wskazał, iż skarga M. J. nie została oparta na ustawowych podstawach wznowienia. Okoliczności przywołane w skardze nie mają charakteru ustawowych podstaw wznowieniowych. Sąd zaznaczył, że samo wskazanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania nie oznacza, iż skarga opiera się na takiej podstawie. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy powołana w skardze podstawa wznowienia ma w danej sprawie charakter rzeczywisty. Sąd podkreślił, iż brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika tylko z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie wskazana podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - z uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, to taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu.
Skarżący jako nową okoliczność uzasadniającą wznowienie w/w postępowania powołał pismo C. I. B. S.A. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Jego zdaniem sformułowanie zawarte w tym piśmie, iż "umowa kredytu została zawarta z osobami fizycznymi" podważa decyzję GIODO. Wskazał również, że organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż M. J. wraz z żoną "żądał nakazania", co jest niezgodne z prawdą. Sąd zaznaczył, że zawarte w art. 273 § 2 p.p.s.a. sformułowanie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z uwagi na fakt, iż nie były one znane stronom, co nie miało jednak miejsca. Sąd także stwierdził, że w kontekście w/w artykułu nowe dowody stanowią przesłankę wznowienia, gdy mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu. Pismo B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący otrzymał ponad dwa lata po zakończeniu postępowania w sprawie II SA/Wa 2240/06, a wskazane przez niego okoliczności nie odnosiły się w ogóle do przedmiotu skargi o wznowienie, tj. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący także nie wykazał, aby skarga o wznowienie została wniesiona w trzymiesięcznym terminie. Pełnomocnik strony co prawda podał, iż skarga została wniesiona w ustawowym terminie, jednak stwierdzenie to nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. J. Zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił mu nausznie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 273 § 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, pomimo iż skarżący wykazał w sprawie, że w okresie po prawomocnym zakończeniu postępowania doszło do wykrycia takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu;
2) art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 277 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd okoliczności, że skarżący bez swej winy nie dokonał w terminie ustawowym - trzymiesięcznym czynności w postępowaniu, tj. nie złożył skargi wznowienie postępowania, z powodu poważnego stanu zdrowia oraz niepełnosprawności. Zaś w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania złożona została osobiście przez skarżącego, sąd zobowiązany był rozpatrywać pismo skarżącego także dodatkowo jako wniosek przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, a przynajmniej, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać stronę do sprecyzowania, czy pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2010 r. należy traktować także jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Skoro Sąd wzywał skarżącego do sprecyzowania innych okoliczności wywodzonych w piśmie, w związku z zawartymi w piśmie oświadczeniami o stanie zdrowia i sprawności skarżącego, winien Sąd także wezwać skarżącego do wskazania, czy wnosi także o przywrócenie terminu trzymiesięcznego do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i uprawdopodobnienia tych okoliczności wobec czego naruszono także art. 49 § 1 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjnie, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz wydanie orzeczenia uwzględniającego skargę o wznowienie postępowania, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia oraz przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Skarżący kasacyjnie ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, M. J. podniósł, iż podstawą wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest art. 273 § 2 p.p.s.a. Po wydaniu w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt II SA/Wa 2240/06 orzeczenia kończącego postępowanie, wykryto okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Po zakończeniu w/w postępowania skarżący otrzymał pismo z I. B. S.A. z dnia [...] kwietnia 2009 r., w którym wskazano, wiele okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, chociażby, że skarżący kasacyjnie i jego żona zaciągnęli w banku kredyt jako osoby fizyczne, nie zaś jako podmioty gospodarcze. Skarżący kasacyjnie nie mógł się powołać na okoliczności w tym piśmie podniesione, gdyż nie miał wówczas o nich jakiejkolwiek wiedzy. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. wskazano, iż przedmiotowa skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Stwierdzenie to uprawdopodobnia znaczny stopień schorowania skarżącego kasacyjnie oraz stopień jego niepełnosprawności, czego dowodzą złożone w toku postępowania dokumenty. Zatem Sąd powinien uznać, iż przedmiotowa skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Sąd jednak nie badał okoliczności, czy i jak stan zdrowia skarżącego kasacyjnie pomiędzy otrzymaniem pisma z banku a złożeniem skargi o wznowienie uprawdopodobnia zachowanie ustawowego terminu w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę na szereg znajdujących się w aktach sprawy pism potwierdzających ciężki stan zdrowia skarżącego kasacyjnie oraz fakt trudności w kontakcie z ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem.
Jeżeli, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd uznał zasadnym wezwać go do sprecyzowania, czy pismo zatytułowane "o unieważnienie-kasację-uznanie za niebyłego" postanowienia kończącego sprawę rozpoznawaną pod sygnaturą II SA/Wa 2240/06 stanowi wniosek o wznowienie postępowania, to skoro z pisma takiego wynikało, iż podstawą do jego złożenia były okoliczności zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r., Sąd powinien także wezwać skarżącego do uzupełnienia lub poprawienia pisma w zakresie określenia się skarżącego, czy pismo to jest także wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienia postępowania.
W dalszych pismach procesowych skarżący kasacyjnie podtrzymał wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. I. O. D. O. wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie oraz została wniesiona po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zarzuty w niej zawarte nie były jednak zasadne.
Skarżący kasacyjnie oparł wniesioną przez siebie skargę kasacyjną na dwóch podstawach. Po pierwsze starał sie udowodnić, iż Sąd I instancji bezzasadnie odrzucił skargę uznając, że przedstawione przez skarżącego pismo I. B. S.A. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie zawiera okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, z których nie mógł skorzystać w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt II SA/Wa 2240/06 (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Zarzut ten jednak nie może odnaleźć akceptacji. Stosownie do treści przytoczonego przepisu wznowienia postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jednocześnie zgodnie z art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Skarżący starając się wykazać, że przedłożone przez niego pismo C. I. B. S.A. z dnia [...] kwietnia 2009 r. zawiera okoliczności faktyczne mające wpływ na wynik sprawy rozpoznawanej pod sygnaturą akt II SA/Wa 2240/06 nie uzasadnił w jakim zakresie treść tego pisma odnosząca się de facto do decyzji G. I. O. D. O. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] miała wpływ na postanowienie Sądu z dnia [...] stycznia 2007 r. odrzucające wniesioną przez niego skargę z powodu niewyczerpania przez niego środków zaskarżenia przysługujących mu w toku postępowania administracyjnego.
Także drugi spośród podniesionych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów nie może zostać uwzględniony.
Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. strona zobligowana była do wniesienia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania w terminie trzymiesięcznym od dnia w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia. M. J. nie uprawdopodobnił, pomimo skierowanego do niego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie, że termin ten został zachowany. Jednocześnie w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej nie zanegował, iż uchybił wskazanemu terminowi od wniesienia przedmiotowej skargi. Jego zdaniem uchybienie wspomnianemu terminowi z uwagi na stan zdrowia nastąpił bez jego winy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, jaką jest brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, nie wpływa obiektywnie na fakt uchybienia temu terminowi. Stwierdzenie braku winy w spóźnionym dokonaniu tej czynności z uwagi na stan zdrowia, czy też trudności w komunikowaniu się ze skarżącym kasacyjnie, może mieć istotne znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Taki wniosek przez skarżącego jednakże nie został złożony.
Nieuzasadnionym przy tym jest również zarzut, iż Sąd wiedząc, że podstawą wniesienia skargi o wznowienie są okoliczności zawarte w piśmie I. B. S.A. z dnia [...] kwietnia 2009 r., powinien był przy okazji wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, wezwać skarżącego do sprecyzowania, czy złożone przez niego w dniu [...] stycznia 2010 r. pismo stanowi także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie. Należy zauważyć, iż skarga o wznowienie postępowania oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia są dwoma różnymi pismami procesowymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że mogą one zostać połączone w jednym piśmie, nie miej jednak z jego treści powinno wynikać, iż strona składa jednocześnie skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tego rodzaju piśmie powinno być zawarte chociażby lakoniczne sformułowanie (tak jak to miało przy wezwaniu o doprecyzowanie czy sformułowanie "o unieważnienie-kasację-uznanie za niebyłego" stanowił w istocie rzeczy skargę o wznowienie postępowania o sygn. akt. II SA/Wa 2240/06), że strona jest świadoma uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz chce, aby skarga, pomimo tego uchybienia, została rozpozna przez Sąd. Tymczasem w skardze M. J. taka informacja się nie znajduje. Brak tego rodzaju wniosku w złożonej przez skarżącego skardze o wznowienie postępowania uniemożliwiał zatem Sądowi I instancji uznanie, iż w skardze takowy wniosek się znajduje. Uwypuklenia również wymaga, że sam pełnomocnik skarżącego uzupełniając braki formalne skargi, jednoznacznie oświadczył, że termin do wniesienia przedmiotowej skargi został zachowany. Trzeba przy tym podkreślić, że odmienne zachowanie Sądu w przedstawionym zakresie stanowiłoby w istocie rzeczy wykroczenie poza ramy nałożone przez ustawodawcę w art. 6 p.p.s.a. określającym granice w jakich Sąd powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Podważałoby to w istocie rzeczy bezstronność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego przedmiotową sprawę, jak również godziłoby w zasady kontradyktoryjności oraz równości stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił przedmiotową skargę kasacyjną.