>Orzecznictwo>WSA>2011 >

II SA/Wa 796/10 – Wyrok WSA

Orzeczenie nieprawomocne

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 02 lutego 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA - Andrzej Góraj Protokolant - specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych

oddala skargę

Uzasadnienie:
W dniu [...] stycznia 2009 r. skarżący J. F. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą na udostępnienie A. Sp. z o. o. z/s w S. przez Urząd Miasta K. danych osobowych i podniósł, że Urząd przetworzył jego "dane osobowe dla spółki "A." reprezentowanej przez H. w dniu [...].01.2007 r.", czym naruszył "art. 1 ust. 2 ustawy przetwarzając moje dane osobowe", "art. 23 ust. 1 ustawy – nie miał zgody na przetwarzanie danych osobowych", "art. 26 ust. 1 ponieważ nie dołożył szczególnej staranności (szczególnej staranności) w celu ochrony interesów osób których przetwarzane dane dotyczyły", " nie poinformował o przetwarzaniu danych (...) przez co U.M.K. naruszył art. 24 ust. 1 ustawy". Tym samym pozbawił go "możliwości skorzystania z art. 32 ustawy" oraz "skorzystania z art. 33 ustawy". Ponadto – jak podał – "poprzez nie podjęcie działań przewidzianych w art. 30 ustawy doprowadził do istotnego naruszenia dóbr osobistych" oraz "w powyższej sprawie wskazującej uchybienia U.M.K. ma zastosowanie również art. 54 ustawy". W tej sytuacji zażądał od organu wydania decyzji, że powyższe działania Urzędu "miały znamiona przestępstwa bądź były niezgodne z prawem" oraz zobowiązania Urzędu do "naprawienia szkód w postaci zadośćuczynienia czyli: [...] pln".
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 5, art. 24 ust. 2 pkt 1 i art. 25 ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. W uzasadnieniu podał, że w trakcie postępowania ustalono, iż ojciec skarżącego B. F. zawarł w dniu [...] czerwca 2004 r. umowę pożyczki ze S. z siedzibą w G. przy ul. [...] i zmarł przed spłatą pożyczki, przy czym w dniu [...] listopada 2005 r. S. zawarł z wyżej wymienioną Spółką umowę powierniczego przelewu wierzytelności przysługującej wobec niego. Z kolei Urząd Miasta K. przetwarza dane osobowe skarżącego na podstawie cytowanej już wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zbiorze o nazwie "Ewidencja ludności i dowodów osobistych". Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. H. [...] Sp. komandytowa z siedzibą w W. przy ul. [...], działając na podstawie pełnomocnictwa w imieniu i na rzecz Spółki, zwróciła się do Urzędu z wnioskiem o udostępnienie ze zbiorów meldunkowych, ze zbioru PESEL, z ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych, danych osobowych następców prawnych zmarłego B. F. tj. wskazanie osób, które zgodnie z Kodeksem cywilnym należą do I lub II kręgu dziedziczenia (dzieci, małżonka, rodziców i rodzeństwa dłużnika), a uzasadniając swoją prośbę podano, że Spółka nabyła wierzytelność wobec zmarłego B. F. z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej przez S. i uzyskanie powyższych danych jest niezbędne do dochodzenia praw od spadkobierców zmarłego dłużnika. Celem uprawdopodobnienia powyższych okoliczności, do wniosku o udostępnienie danych osobowych Spółka załączyła m.in. kopię umowy pożyczki zawartej pomiędzy S. a B. F., kopię aktu zgonu dłużnika oraz kopię umowy powierniczego przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy Spółką i S. Ponadto Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r., zasądził od skarżącego na rzecz Spółki m.in. kwotę w wysokości [...] zł, a klauzula wykonalności uprawniająca do egzekucji w całości została nadana w dniu [...] września 2009 r., zaś dane osobowe skarżącego Urząd udostępnił na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że cytowana już wyżej ustawa o ochronie danych osobowych, określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1), a przez przetwarzanie danych, zgodnie z art. 7 pkt 2, rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Z kolei zgoda nie jest jedyną przesłanką dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, bowiem zgodnie z art. 23 ust. 1, przetwarzanie danych jest dopuszczalne również wtedy, gdy m.in. jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt 2) i gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (pkt 5). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie urząd przetwarza dane osobowe skarżącego w zbiorze o nazwie "Ewidencja ludności i dowodów osobistych" na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a celem przetwarzania tych danych osobowych jest realizacja obowiązków określonych w przepisach prawa. Reasumując, przetwarza je zatem na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy. Natomiast kwestia udostępniania danych osobowych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych została uregulowana w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jej przepisy wskazują krąg podmiotów, którym udostępnia się oraz którym mogą być udostępnione dane ze zbiorów meldunkowych oraz zbioru PESEL a także przesłanki, po spełnieniu których udostępnienie staje się możliwe. Stąd też w myśl art. 44h ust. 2 pkt 1, dane te mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Skoro zatem Spółka uzasadniła konieczność uzyskania danych osobowych skarżącego dochodzeniem praw od spadkobierców zmarłego dłużnika w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela, to uzyskanie ich wykazała interesem prawnym w uzyskaniu danych osobowych, wskazując na przepisy prawa z zakresu stosunków cywilnoprawnych i w tym miejscu powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 67/2008 w którym stwierdzono, iż "śmierć dłużnika jest zdarzeniem, z którym przepisy prawa materialnego (art. 922 § 1, 924, 925 kodeksu cywilnego) łączą skutek w postaci przejścia praw i obowiązków zmarłego podlegających dziedziczeniu na jego spadkobierców. (...) Interes prawny w uzyskaniu danych osobowych o spadkobiercach nie wynika z faktu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, ale z samego istnienia wierzytelności wnioskodawcy, która może być zrealizowana poprzez ustalenie, na kogo przeszły obowiązki majątkowego zmarłego dłużnika". Ponadto skarżący został przez Spółkę uznany za jej dłużnika, w związku z czym wymieniona na tej podstawie dochodzi swoich roszczeń. Stąd też przetwarzanie danych skarżącego przez Spółkę jest uzasadnione z punktu widzenia wskazanego już wyżej art. 23 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy, natomiast za prawnie usprawiedliwiony cel uważa się dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej przez administratora danych działalności gospodarczej. W dalszej części wskazano na przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a szczególnie na art. 509 odnoszący się do cesji wierzytelności, w myśl którego wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§ 1), a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2), zaś – co już wyżej wykazano – Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. zasądził od skarżącego na rzecz Spółki m.in. kwotę w wysokości [...] zł, a klauzula wykonalności uprawniająca do egzekucji w całości została nadana w dniu [...] września 2009 r. Natomiast ocena legalności umowy powierniczego przelewu wierzytelności oraz uznania, iż na skarżącego przeszły prawa i obowiązki zmarłego dłużnika, tj. B. F., nie należy do kompetencji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Jedynym podmiotem, który mógłby wypowiedzieć się w tej kwestii oraz wydać wiążące rozstrzygnięcie jest sąd powszechny, gdyż kwestia dotycząca następstwa prawnego skarżącego po zmarłym ojcu oraz dochodzenia roszczeń od skarżącego należy do stosunków z zakresu prawa cywilnego, do których rozpoznawania, na podstawie art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43 poz. 296 z późn. zm.), powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Ponadto w wyroku z dnia 30 listopada 2004 r. (sygn. akt II SA/Wa 1333/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony do dokonania oceny stosunku cywilnoprawnego i wykładni przepisów prawa cywilnego dla potrzeb sprawy administracyjnej. Orzeczenie, co do ważności umowy przelewu (...) nie należy do organu administracyjnego. Zatem Spółka wykazała interes prawny w uzyskaniu danych osobowych skarżącego, natomiast Urząd nie naruszył przepisów ustawy o ochronie danych osobowych udostępniając dane Skarżącego Spółce. Z kolei co do zarzutu niepoinformowania skarżącego o przetwarzaniu jego danych osobowych przez Urząd wskazano, że w zbiorze ewidencyjnym Urzędu znajdują się dane pozyskane przez Urząd od samego skarżącego, jak również z innych źródeł, zaś w myśl art. 24 ust. 1 ustawy, w przypadku zbierania danych osobowych od osoby, której one dotyczą, administrator danych jest obowiązany poinformować tę osobę o: 1) adresie swojej siedziby i pełnej nazwie, a w przypadku gdy administratorem danych jest osoba fizyczna – o miejscu swojego zamieszkania oraz imieniu i nazwisku, 2) celu zbierania danych, a w szczególności o znanych mu w czasie udzielania informacji lub przewidywanych odbiorcach lub kategoriach odbiorców danych, 3) prawie dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania, 4) dobrowolności albo obowiązku podania danych, a jeżeli taki obowiązek istnieje, o jego podstawie prawnej. Jednakże administrator danych jest zwolniony z tego obowiązku w przypadku określonym w art. 24 ust. 2 pkt 1, zgodnie z którym przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli przepis innej ustawy zezwala na przetwarzanie danych bez ujawniania faktycznego celu ich zbierania. Obowiązek ten powinien być wykonany przed rozpoczęciem zbierania danych. Ustawa natomiast nie zobowiązuje administratora danych do udzielania informacji o zamierzonym udostępnieniu danych. (A. Drozd, Komentarz do ustawy o ochronie danych osobowych, Lex Polonica). Zatem wskazać należy, iż zarzut skarżącego jest bezzasadny, bowiem skorzystanie z uprawnień określonych w art. 32 i 33 ustawy jest niezależne od spełnienia przez administratora obowiązku określonego w art. 24 ustawy. Tym bardziej, że na Urzędzie taki obowiązek, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie spoczywa. Wobec tego, że w zbiorze ewidencyjnym są również dane, które Urząd pozyskał z urzędu wskazać należy, iż obowiązek administratora danych określony w art. 25 ust. 1 ustawy, odnoszący się do zbierania danych osobowych nie od osoby, której one dotyczą, będzie wyłączony na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 5 który stanowi, iż przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dane są przetwarzane przez administratora, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, na podstawie przepisów prawa. Natomiast administratorem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 są organy państwowe, organy samorządu terytorialnego oraz państwowe i komunalne jednostki organizacyjne, jak również podmioty niepubliczne realizujące zadania publiczne, które mają siedzibę albo miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo w państwie trzecim, o ile przetwarzają dane osobowe przy wykorzystaniu środków technicznych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, Urząd nie jest zobowiązany do spełnienia wobec skarżącego obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 1 ustawy, bowiem – jako podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy – przetwarza jego dane na podstawie przepisów prawa i stąd też obowiązek ten jest wyłączony na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 30 ustawy, bowiem ma on zastosowanie w przypadku udostępnienia danych na podstawie art. 29 ustawy, zaś w niniejszej sprawie udostępnienie nastąpiło na innej podstawie. Na koniec skonkludował, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych i w związku z tym nie ma zastosowania przepis art. 54 ustawy, zaś ustawa nie daje organowi kompetencji do zobowiązania kogokolwiek o naprawienie szkód w postaci zadośćuczynienia.
We wniosku do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, J. F. podniósł, że organ nie odniósł się na powołane przez niego w skardze orzecznictwo "ETS C-275/06", co należy uznać za lekceważenie Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. Ponadto art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie obowiązywał w systemie prawnym w okresie, kiedy to złożono wniosek o wydanie jego danych, a dniem, kiedy dane te zostały wydane i organ błędnie powołał się na art. 509 k.c., bowiem nie stosuje się go ze względu na art. 517 k.c. (zabezpieczeniem umowy był weksel). Niezależnie od powyższego organ nie ma prawa ani powoływać się na art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, co bardzo usilnie i przewlekle czyni, ani też nie ma prawa w ogóle powoływać się na tę ustawę, bowiem Urząd przetworzył jego dane na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych i błędnie uważa, że Spółka miała prawo uznać go za swojego dłużnika. W dalszej części swojego wniosku Skarżący przeprowadził rozważania o ważności umowy pożyczki zawartej w dniu [...] czerwca 2004 r. przez B. F. ze S. oraz o błędnym uznaniu go przez Spółkę za spadkobiercę zmarłego dłużnika i dochodzeniu od niego roszczeń.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 23 ust 1 pkt 2 i pkt 5, art. 24 ust 2 pkt 1 i art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 44h ust. 2 pkt 1 ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu – powołując się na argumenty już w niej przedstawione – podał, że w zaskarżonej decyzji organ powołał się na przepisy dotyczące cesji wierzytelności, w tym na art. 509 k.c. stanowiący, iż wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§ 1). Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Natomiast stanowczo podkreślić należy, że ocena legalności umowy powierniczego przelewu wierzytelności oraz uznania, iż na skarżącego przeszły prawa i obowiązki zmarłego dłużnika, tj. B. F., nie należy do kompetencji Generalnego Inspektora i jedynym podmiotem, który mógłby wypowiedzieć się w tej kwestii oraz wydać wiążące rozstrzygnięcie jest sąd powszechny, gdyż kwestia dotycząca następstwa prawnego skarżącego po zmarłym ojcu oraz dochodzenia roszczeń od skarżącego należy do stosunków z zakresu prawa cywilnego, a w niniejszej sprawie istotnym jest, że Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. zasądził od skarżącego na rzecz Spółki m.in. kwotę w wysokości [...] zł, a klauzula wykonalności uprawniająca do egzekucji w całości została nadana w dniu [...] września 2009 r. Powyższe zatem potwierdza, że skarżący został uznany za dłużnika przez sąd powszechny. Ponadto swoją decyzję organ oparł na obowiązujących przepisach prawa i bez znaczenia dla prawidłowości oraz skuteczności rozstrzygnięcia jest, czy odniesiono się do orzecznictwa przytoczonego przez skarżącego ("ETS C-275/06), czy też nie. Bezpodstawny jest również zarzut, co do mocy obowiązującej art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach, bowiem aktualnie jego brzmienie jest identyczne, jak w czasie udostępnienia danych. W dalszej części podał, że zasadnym było powołanie się na art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem Urząd przetwarza dane osobowe skarżącego w zbiorze o nazwie "Ewidencja ludności i dowodów osobistych" na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a celem przetwarzania jest realizacja obowiązków określonych w przepisach prawa, zatem przetwarza je na podstawie powyższego przepisu. Niezależnie od powyższego organ ustosunkował się do pozostałych zarzutów skarżącego i uzasadnił je w podobny sposób, jak w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., zaś zarzut podniesiony przez skarżącego, że Generalny Inspektor błędnie uważa, iż "Spółka miała prawo uznać go za swojego dłużnika" nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ ocenia jedynie legalność przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Spółkę i Urząd, a nie kwestię uznania skarżącego za spadkobiercę zmarłego dłużnika, co już wyżej opisano.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o przeprowadzenie jawnej rozprawy z udziałem stron lub ich przedstawicieli, nakazanie organowi dostarczenie wszelkich oryginałów dokumentów, nakazanie organowi użycia swoich kompetencji w celu przymuszenia Urzędu do wypłaty odszkodowania, rekompensaty, zadośćuczynienia lub innego rodzaju rekompensaty, tak by przywrócić jego stan finansowy sprzed [...] grudnia 2009 r. (dokonanie płatności na rzecz komornika) wraz z ustawowymi odsetkami, zawieszenia postępowania do momentu wydania orzeczenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Ewentualnie wniósł, aby Sąd w sposób pośredni poprzez organ nakazał temuż ostatniemu bezpośrednio, aby Urząd wypłacił mu odszkodowanie, zadośćuczynienie lub w innej formie nazwaną rekompensatę w wysokości [...] zł plus odsetki umowne, bądź też ewentualnie, aby Sąd wydał orzeczenie, które w dalszych postępowaniach umożliwi dochodzenie tych należności. Natomiast co do zarzutów, to powtórzył je zarówno z samej skargi do organu, jak i też z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy konstatując, że jego skarga do organu nie została wnikliwie przeanalizowana i w sposób rzetelny rozpatrzona.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest przetwarzanie danych przez Urząd i Spółkę, a nie kwestie dotyczące ważności umowy pożyczki zawartej przez jego ojca, błędnym uznaniu go przez Spółkę za spadkobiercę zmarłego dłużnika i dochodzeniu od niego roszczeń, bowiem nie leży to w kompetencji organu.
W pismach procesowych z dnia [...] i [...] grudnia 2010 r. oraz z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 101, poz. 926 ze zm.), ustawa określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych, a przez przetwarzanie danych – według art. 7 pkt 2 ustawy – rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Z kolei w myśl art. 23 ust. 1 ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne również wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt 2) i gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (pkt 5). Tymczasem Urząd przetwarzał dane osobowe skarżącego w zbiorze o nazwie "Ewidencja ludności i dowodów osobistych" na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższe zostało szczegółowo podane i przeanalizowane przez organ w zaskarżonej decyzji, przeto zarzut skarżącego o braku wnikliwości i rzetelności w rozpatrzeniu powyższej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie.
Natomiast zgodzić się należy ze skarżącym, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pozostaje w błędzie powołując się na fakt, że w dacie przekazania danych przez Urząd, nastąpiło to na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.), bowiem w tym czasie przepis ten był uchylony. Jednakże o ile organ nie wyjaśnił dokładnie skarżącemu tej kwestii, to jednak podstawa taka istniała, a mianowicie w art. 44h ust. 2 pkt 2 ustawy w myśl którego dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań osobom i jednostkom organizacyjnym – jeżeli wykażą w tym interes prawny. Zatem wskazany powyżej błąd nie jest wystarczający do uwzględnienia skargi. Tym bardziej, że Spółka uzasadniła konieczność uzyskania danych osobowych skarżącego dochodzeniem praw od spadkobierców zmarłego dłużnika, tj. jego ojca – B. F. w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela, zaś uzyskanie tych danych było niezbędne do dochodzenia praw od spadkobierców zmarłego dłużnika. Reasumując, Spółka wykazała interes prawny w uzyskaniu spornych danych osobowych wskazując na przepisy prawa z zakresu stosunków cywilnoprawnych (uznanie skarżącego przez Spółkę za jej dłużnika). Skoro zaś tak, to przetwarzanie danych skarżącego przez Spółkę jest zasadne z punku widzenia cytowanego już wyżej art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 2 w myśl którego za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto stosownie do treści art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, zaś w myśl § 2, wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenia o zaległe odsetki. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. zasądził od skarżącego na rzecz Spółki m.in. kwotę w wysokości [...] zł, a klauzula wykonalności uprawniająca do egzekucji w całości została nadana w dniu [...] września 2009 r. W tym miejscu jednoznacznie i stanowczo wskazać należy skarżącemu, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ocena legalności umowy powierniczego przelewu wierzytelności oraz uznania skarżącego za dłużnika. Podobnie rzecz się ma z organem, bowiem powyższe kwestie nie leżą w jego ustawowej kompetencji i nie jest on uprawniony do oceny stosunku cywilnoprawnego. Reasumując zatem, Spółka wykazała interes prawny w uzyskaniu danych osobowych skarżącego, zaś Urząd nie naruszył przepisów udostępniając jej dane osobowe skarżącego. Stąd też zarzut o bezprawnym udostępnieniu jego danych osobowych jest niezasadny.
Odnosząc się z kolei do zarzutu niepoinformowania o przetwarzaniu danych osobowych, przez co Urząd naruszył art. 24 ust. 1 ustawy i przez co pozbawił tym samym skarżącego możliwości skorzystania z art. 32 i 33 ustawy, w pierwszej kolejności wskazać należy na brzmienie art. 24 ust. 1 ustawy w myśl którego w przypadku zbierania danych osobowych od osoby, której one dotyczą, administrator danych jest obowiązany poinformować tę osobę o: 1) adresie swojej siedziby i pełnej nazwie, a w przypadku gdy administratorem danych jest osoba fizyczna – o miejscu swojego zamieszkania oraz imieniu i nazwisku, 2) celu zbierania danych, a w szczególności o znanych mu w czasie udzielania informacji lub przewidywanych odbiorcach lub kategoriach odbiorców danych, 3)prawie dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania 4) dobrowolności albo obowiązku podania danych, a jeżeli taki obowiązek istnieje, o jego podstawie prawnej. Jednakże powyższego przepisu nie stosuje się, jeżeli przepis innej ustawy zezwala na przetwarzanie danych bez ujawniania faktycznego celu ich zbierania (art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy). Zatem zarzut skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skorzystanie z uprawnień określonych w art. 32 i 33 ustawy uzależnione jest od spełnienia przez administratora obowiązku określonego w art. 24, zaś w rozpoznawanej sprawie tym bardziej, że na Urzędzie – w myśl art. 24 ust. 2 pkt 1 – taki obowiązek nie spoczywał.
Stwierdzić również należy, że w powyższym zbiorze znajdują się ponadto dane uzyskane z urzędu przez Urząd. Z tego też powodu, co organ wyjaśnił skarżącemu, obowiązki administratora wynikające z art. 25 ust. 1 ustawy, tj. w przypadku zbierania danych osobowych nie od osoby, której one dotyczą, administrator danych jest obowiązany poinformować tę osobę, bezpośrednio po utrwaleniu zebranych danych, o: 1) adresie swojej siedziby i pełnej nazwie, a w przypadku gdy administratorem danych jest osoba fizyczna – o miejscu swojego zamieszkania oraz imieniu i nazwisku, 2) celu i zakresie zbierania danych, a w szczególności o odbiorcach lub kategoriach odbiorców danych, 3) źródle danych, 4) prawie dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania, 5) o uprawnieniach wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 7 i 8, nie stosuje się na podstawie ust. 2 pkt 5 w myśl którego przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dane są przetwarzane przez administratora, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, na podstawie przepisów prawa. Z kolei administratorem, zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 są organy państwowe, organy samorządu terytorialnego oraz państwowe i komunalne jednostki organizacyjne, jak również podmioty niepubliczne realizujące zadania publiczne, które mają siedzibę albo miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo w państwie trzecim, o ile przetwarzają dane osobowe przy wykorzystaniu środków technicznych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Reasumując, Urząd nie jest zobowiązany do spełnienia wobec skarżącego obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 1 ustawy, bowiem będąc podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, przetwarza jego dane osobowe na podstawie przepisów prawa i w konsekwencji obowiązek ten jest wyłączony na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy.
Podobnie rzecz się ma z zarzutem naruszenia przepisu art. 30 ustawy, co organ w sposób szczegółowy i rzetelny wyjaśnił w zaskarżonej decyzji i w konsekwencji nie zasługuje on na uwzględnienie. Otóż w rozpoznawanej sprawie udostępnienie danych nie nastąpiło na podstawie art. 29 ustawy i w tej sytuacji nie ma zastosowania art. 30 ustawy.
Reasumując, zaskarżona decyzja nie jest obarczona błędami ją dyskwalifikującymi, a przytoczone orzeczenia nie odnoszą się do niniejszej sprawy. Wskazać natomiast należy skarżącemu, że samo przekazanie danych meldunkowych skarżącego nie powoduje, że w ten sposób potwierdza się zasadność roszczeń finansowych wobec niego. Umożliwia się tylko wierzycielowi (w rozpoznawanej sprawie Spółce) posiadającemu interes prawny, dochodzenia tych roszczeń na drodze postępowania cywilnego. Ponadto wskazać też trzeba skarżącemu, że wyszukanie następców prawnych danej osoby ze zbiorów meldunkowych nie oznacza zajmowania stanowiska w kwestii dziedziczenia, zaś – co do zasady – przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ważność umowy pożyczki zawartej w dniu [...] czerwca 2004 r. przez zmarłego ojca skarżącego B. F.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.