GI-DEC-DS-62/02
2007-05-04
Warszawa, dnia 29 marca 2002 r.
(dotyczy udostępnienia przez operatora sieci telefonicznej danych osobowych klienta innemu operatorowi)
DECYZJA
Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 12 pkt 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883 z późn. zm.), w związku z art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Skarżącej, dotyczący przetwarzania jej danych osobowych przez operatora sieci telefonicznej,nakazuję
operatorowi sieci telefonicznej przywrócenie stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych osobowych Skarżącej, poprzez zaprzestanie udostępniania jej danych osobowych innemu operatorowi, w celu umieszczania ich w publicznie dostępnym spisie abonentów.
UZASADNIENIE
Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Skarżącej, w której poinformowała o niezgodnym z ustawą o ochronie danych osobowych przetwarzaniu jej danych osobowych przez operatora sieci telefonicznej. W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Skarżąca w dniu 4 stycznia 1999 r. zawarła z operatorem sieci telefonicznej umowę o korzystanie z abonamentu telefonicznego. W § 4 pkt 1 przedmiotowej umowy został zawarty zapis o następującej treści: "operator sieci telefonicznej zobowiązuje się - pod warunkiem wyrażenia przez Abonenta zgody - do zamieszczania danych Abonenta w każdorazowym wydaniu spisu telefonów". Skarżąca wyjaśniła, iż w związku z tak sformułowaną umową nie złożyła zastrzeżenia, dotyczącego umieszczenia jej danych osobowych w spisie abonentów, ale też nie wyraziła na powyższe zgody w odrębnym oświadczeniu. W toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania operator sieci telefonicznej również przyznał, iż takiej zgody - wyrażonej przez Skarżącą - nie posiada. Jednakże dane osobowe Skarżącej w zakresie: imienia i nazwiska, nazwy ulicy oraz numeru telefonu zostały udostępnione przez operatora sieci telefonicznej innemu operatorowi, który umieścił je w publicznie dostępnym spisie abonentów na 2002 r.
Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, stwierdził co następuje:
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883 z późn. zm.), zwana dalej także ustawą, określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych osobowych.
Przesłanki dopuszczalności przetwarzania danych osobowych zostały enumeratywnie wymienione w 23 ust. 1 ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:
1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba, że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych,
2) zezwalają na to przepisy prawa,
3) jest konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia koniecznych działań przed zawarciem umowy,
4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego,
5) jest niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów administratorów danych, o których mowa w art. 3 ust. 2, lub osób trzecich, którym są przekazywane te dane - a przetwarzanie danych nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy administrator danych przetwarzający dane powinien dołożyć szczególnej staranności w celu ochrony interesów, osób których dane dotyczą, a w szczególności jest obowiązany zapewnić, aby dane były przetwarzane zgodnie z prawem.
Należy uznać, iż w niniejszej sprawie podstawą przetwarzania danych osobowych Skarżącej przez operatora sieci telefonicznej jest umowa o korzystanie z abonamentu telefonicznego, zawarta pomiędzy operatorem sieci telefonicznej i Skarżącą, a także przepisy ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 z późn. zm.).
Jednocześnie jednak należy zaznaczyć, iż w chwili podpisania przez Skarżącą umowy z operatorem sieci telefonicznej o korzystanie z abonamentu telefonicznego obowiązywały przepisy ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (Dz. U. Nr 117, poz. 564 z późn. zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 8 lutego 1996 r. w sprawie ogólnych warunków świadczenia usług telekomunikacyjnych w sieci telekomunikacyjnej użytku publicznego (Dz. U. Nr 20, poz. 93 z późn zm.). W świetle § 4 ust. 1 pkt 5 wskazanego rozporządzenia operator sieci telekomunikacyjnej użytku publicznego był zobowiązany m.in. do zapewnienia publicznego dostępu do spisów własnych abonentów, jeśli abonent nie zastrzeże poufności tej informacji.
Jednakże, w chwili udostępnienia przez operatora sieci telefonicznej danych osobowych Skarżącej w celu ich umieszczenia w spisie abonentów innego operatora, obowiązywały przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne.
Zgodnie z art. 55 ustawy Prawo telekomunikacyjne operator świadczący usługi powszechne jest obowiązany do dostarczenia abonentom swojej sieci, po cenie uwzględniającej koszty, aktualnego spisu swoich abonentów z obszaru strefy numeracyjnej, w której znajduje się zakończenie sieci abonenta, nie rzadziej niż raz na 2 lata. Jednakże abonent będący osobą fizyczną może złożyć zastrzeżenie dotyczące umieszczenia w publicznie dostępnym spisie abonentów określonych danych identyfikujących abonenta, dotyczących w szczególności nazwiska, imion, płci albo adresu lub części adresu, a także ich udostępniania za pośrednictwem służb informacyjnych operatora (art. 70 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne).
W opinii Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w niniejszej sprawie za pewną formę zastrzeżenia, o którym stanowiły zarówno przepisy ustawy o łączności i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Łączności, jak również obecnie stanowią przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne, należy traktować § 4 pkt 1 umowy o korzystanie z abonamentu telefonicznego zawartej pomiędzy Skarżącą a operatorem sieci telefonicznej. Analiza treści powyższego zapisu wskazuje, iż warunkiem zamieszczenia danych osobowych Skarżącej w "każdorazowym wydaniu spisu telefonów" jest jej zgoda, wyrażona w odrębnym oświadczeniu woli. Powyższe potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z dokonanych ustaleń jednoznacznie wynika, iż przy zawieraniu z operatorem sieci telefonicznej umów o korzystanie z abonamentu telefonicznego abonenci składają "stosownej treści oświadczenie" w przedmiocie wyrażania zgody na publikację ich danych osobowych, oraz zgody na udostępnienie powyższych danych przez operatora sieci telefonicznej innemu operatorowi sieci telefonicznej (wzór oświadczenia w aktach sprawy). Jednakże takim oświadczeniem w stosunku do Skarżącej, dotyczącym w szczególności wyrażenia przez nią zgody na udostępnienie jej danych osobowych innemu operatorowi, operator sieci telefonicznej nie dysponuje.
Wprawdzie należy zauważyć iż, stosownie do przepisu art. 56 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne operator publicznej sieci telefonicznej jest obowiązany do udostępnienia operatorowi innej sieci telefonicznej, na jego wniosek i na zasadach nie dyskryminujących żadnego z nich, danych niezbędnych do świadczenia biura numerów na obszarze objętym działalnością usługową wnioskodawcy. Jednocześnie jednak, zgodnie z art. 56 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne do biura obsługi numerów oraz do sporządzenia spisu abonentów i związanego z tym udostępnienia danych stosuje się przepisy art. 69 i 70 tej ustawy. W świetle zatem art. 56 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne bezsprzeczne jest, iż do udostępniania operatorowi innej sieci telefonicznej danych osobowych abonentów w celu umieszczania powyższych danych w publicznym spisie abonentów stosuje się również przepisy dotyczące zastrzeżeń, o których mówi art. 70 ust. 3 ww. ustawy.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego oraz prawnego należy stwierdzić, iż wobec praktyki, jaką przyjął operator sieci telefonicznej, polegającej na zobowiązaniu się w umowie o korzystanie z abonamentu telefonicznego do umieszczania danych abonenta w spisie abonentów wyłącznie pod warunkiem wyrażenia przez niego zgody, Skarżąca - jako strona umowy miała prawo oczekiwać, iż nie wyrażenie przez nią powyższej zgody w odrębnym oświadczeniu woli będzie równoznaczne w skutkach ze złożeniem zastrzeżenia.
Wobec przedstawionych okoliczności należy uznać zatem, iż udostępnienie danych osobowych Skarżącej innemu operatorowi w celu ich umieszczenia w spisie abonentów jest działaniem naruszającym przepisy prawa.
W świetle powyższego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych uznał za konieczne przywrócenie stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych osobowych Skarżącej przez operatora sieci telefonicznej, nakazując ww. operatorowi zaprzestanie udostępniania danych osobowych Skarżącej innemu operatorowi sieci telefonicznej, w celu ich zamieszczania w spisie abonentów.
W tym stanie faktycznym i prawnym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnął, jak na wstępie.
