DOLiS/DEC – 208/08 dot. DOLiS-440-114/07
2009-04-27
GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH
Michał Serzycki
Warszawa, dnia 31 marca 2008 r.
D E C Y Z J A
Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 12 pkt 2, art. 22 i art. 18
ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie
dotyczącej skargi Pana X, na odmowę udostępnienia mu przez Dyrektora Szkoły adresu
zamieszkania Pani A, Pani B, Pani C, Pani D, Pani E oraz Pani F,
nakazuję Dyrektorowi Szkoły udostępnienie adresu zamieszkania Pani A, Pani B, Pani C,
Pani D, Pani E oraz Pani F, na rzecz Pana X..
Uzasadnienie
Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Pana X,
zwanego dalej Skarżącym, na odmowę udostępnienia mu przez Dyrektora Szkoły zwanego dalej
Dyrektorem, adresu zamieszkania Pań A,B,C,D,E,F.
W treści ww. skargi Skarżący podniósł, iż w dniu 22 października 2007 r. skierował do Dyrektora
wystąpienie o udzielenie informacji adresowych sześciu ww. osób, o których przesłuchanie
w charakterze świadków wnioskował w sprawie z jego oskarżenia toczącej się przed Sądem
Rejonowym Wydział Karny, jednakże pismem z dnia 26 października 2007 r. Dyrektor odmówił
mu podania ww. danych. Wskazując na powyższe Skarżący stwierdził, iż odmowa Dyrektora
udostępnienia ww. danych utrudnia mu prowadzenie postępowania karnego przed sądem. Wobec
powyższego Skarżący wniósł o wydanie Dyrektorowi nakazu udzielenia informacji objętych ww.
wnioskiem z dnia 22 października 2007 r.
W celu zbadania przedmiotowej sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego ustalił następujący stan faktyczny:
1. Skarżący, powołując się na toczące się z jego oskarżenia prywatnego postępowanie karne przed
Sądem Rejonowym Wydział Karny, pismem z dnia 22 października 2007 r. wystąpił do
Dyrektora o podanie mu adresów zamieszkania sześciu Pań gdyż chciał doprowadzić do
przesłuchania w przedmiotowej sprawie ww. osób przez ww. sąd w charakterze świadków.
2. Dyrektor pismem z dnia 26 października 2007 r. odmówił udostępnienia Skarżącemu
wnioskowanych ww. danych osobowych , wskazując cyt.: „(...) nie jestem uprawniona do
ujawniania danych osobowych, które znajdują się w zasobach kierowanej przeze mnie placówki
(...)”.
3. W piśmie z dnia 7 grudnia 2007 r. Dyrektor wyjaśnił, iż wśród wnioskowanych przez
Skarżącego danych są dane trzech pracowników Szkoły, które przetwarzane są przez Dyrektora
w celach kadrowo-placowych oraz dane trzech rodziców uczniów ww. Szkoły, które
przetwarzane są w celach spełniania obowiązku szkolnego przez ich dzieci.
4. Jak wynika z pisma Wiceprezesa Sądu Rejonowego z dnia 25 stycznia 2008 r,. przed tut. Sądem
prowadzono postępowanie karne z oskarżenia prywatnego Pana X przeciwko Pani Y, jednakże
wobec pojednania stron w dniu 21 listopada 2007 r. wydano postanowienie
o jego umorzeniu.
5. Jak wynika z kopii postanowienia ww. Sądu z dnia 4 lutego 2008 r. przedłożonej do akt
niniejszego postępowania przez Skarżącego, w dniu 22 stycznia 2008 r. oskarżyciele prywatni,
tj. Państwo X złożyli wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania w związku z
niewykonaniem warunków zawartej ugody, który to wniosek został przekazany do rozpatrzenia
Sądowi Okręgowemu Wydział Karny jako Sądowi właściwemu. W związku z tym Skarżący
podtrzymuje swój ww. wniosek o udostępnienie mu danych osobowych sześciu Pań w zakresie
miejsca zamieszkania tych osób.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego, Generalny Inspektor Ochrony Danych
Osobowych zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r.
Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), zwana dalej również ustawą, określa zasady postępowania przy
przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe
są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1 ustawy). Stosownie do brzmienia
art. 7 pkt 2 ustawy, pod pojęciem przetwarzania danych rozumieć należy jakiekolwiek operacje
wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie,
opracowywanie, zmienianie udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się
w systemach informatycznych. Ustawa traktuje zatem udostępnianie danych jako jeden
z przejawów „przetwarzania danych”. Art. 29 ust. 1 ustawy przewiduje możliwość udostępnienia
danych przez administratora danych osobowych w celach innych niż włączenie do zbioru, na rzecz
osób lub podmiotów uprawnionych do ich otrzymania na mocy przepisów prawa. Stosownie
natomiast do art. 29 ust. 2 ustawy, dane osobowe, z wyłączeniem jednak danych szczególnie
chronionych, mogą zostać udostępnione osobom i podmiotom innym niż wskazane w ust. 2 tego
przepisu, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich
udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą. Stosownie do art. 29 ust. 3
ustawy, udostępnienie danych następuje na pisemny, umotywowany wniosek, zawierający
informacje umożliwiające wyszukanie w zbiorze żądanych danych oraz wskazujący zakres
i przeznaczenie żądanych danych.
Zatem zasada, iż przekazanie danych osobowych może nastąpić na rzecz podmiotu
uprawnionego do ich otrzymania na podstawie przepisów prawa, nie ma charakteru bezwzględnego.
Osoby (podmioty), które nie legitymują się tego rodzaju uprawnieniem, mogą także otrzymać dane
osobowe – z wyłączeniem jednak danych wrażliwych (o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy) –
pod warunkiem, że 1) złożą w tej sprawie pisemny wniosek, w którym w sposób wiarygodny
uzasadnią potrzebę posiadania określonych danych; 2) we wniosku podadzą informacje
umożliwiające wyszukanie w zbiorze żądanych danych osobowych oraz wskażą ich zakres
i przeznaczenie, 3) udostępnienie im danych nie naruszy praw i wolności osób, których dane
dotyczą. Ustawa dopuszcza zatem dostarczanie danych osobowych gromadzonych przez
administratorów danych podmiotom niepublicznym na ich uzasadnione potrzeby, do których
zalicza się sytuacje, gdy np. dane niezbędne są obywatelowi do wystąpienia do sądu cywilnego, czy
też sytuacje, w których dane mogą być pożyteczne dla gospodarczej działalności wnioskodawcy,
jak uzyskanie informacji pozwalających ocenić solidność partnera w kontekście zawarcia umowy
handlowej, poręczenia kredytu, umowy ubezpieczenia (zob. J.Barta, P.Fajgielski, R.Markiewicz,
Ochrona danych osobowych. Komentarz. Zakamycze 2004. str.601-602).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w ocenie Generalnego Inspektora
Skarżący w sposób wiarygodny uzasadnił potrzebę posiadania danych adresowych sześciu Pań.
Skarżący wskazał bowiem, iż są one mu niezbędne w celu zawnioskowania przesłuchania przez sąd
tych osób w charakterze świadków w postępowaniu karnym. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż
zgodnie z art. 169 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr
89, poz. 555 z późn. zm.) we wniosku dowodowym należy podać oznaczenie dowodu oraz
okoliczności, które mają być udowodnione. Można także określić sposób przeprowadzenia dowodu.
Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, wniosek dowodowy zawiera ponadto w miarę potrzeby
wskazanie także innych okoliczności, w szczególności wskazanie adresu osób, które mają być
przesłuchane (por. Feliks Prusak, Komentarz do Kodeksu postępowania karnego, Warszawa 1999,
Wydawnictwo Prawnicze, wyd. I, str. 1812).
Jak zatem wynika z powyższego dla prawidłowego złożenia wniosku dowodowego
o przesłuchanie ww. osób w charakterze świadków w postępowaniu karnym, niezbędne jest
pozyskanie przez Skarżącego ww. danych osobowych. Okoliczności faktyczne sprawy jednocześnie
potwierdzają, iż Skarżący ww. dane zamierza wykorzystać wyłącznie w ww. celu. Zainicjował on
już bowiem postępowanie karne przed Sądem Rejonowym dla Warszawy śoliborza, które toczyło
się pod sygn. akt IV K 2605/06, a w którym domagał się przesłuchania ww. osób w charakterze
świadków, natomiast obecnie wniósł o wznowienie ww. postępowania.
Tym samym przytoczone okoliczności faktyczne i prawne sprawy wyłączają możliwość
powołania się w analizowanym przypadku na przeszkodę udostępnienia danych z art. 29 ust. 2
ustawy, zgodnie z którym nie mogą być udostępnione dane w trybie przewidzianym w tym
przepisie jeżeli miałoby to spowodować naruszenie praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Jak
to już wyżej przedstawiono, żądane dane są niezbędne do dochodzenia przez Skarżącego ochrony
jego praw na drodze sądowej, poprzez doprowadzenie do uzyskania zeznań tych osób
w charakterze świadków w postępowaniu karnym. Przyjęcie natomiast, że przetwarzanie
(udostępnienie) danych osób, wobec których chce się zainicjować ich przesłuchanie przez sąd
w charakterze świadków miałoby godzić w ich prawa i wolności prowadziłoby do nieuzasadnionej
niemożliwości ustalenia okoliczności sprawy za pomocą tego środka dowodowego. W tym miejscu
przytoczyć ponadto należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który m.in. uznał, jednym
z elementów składających się na prawo do sądu jest „prawo dostępu do sądu, tj. prawo
uruchomienia procedury przed sądem - organem o określonej charakterystyce (niezależnym,
bezstronnym i niezawisłym)” - wyrok TK z dnia 10 lipca 2000 r. SK 12/99OTK ZU 2000/5
poz. 143. W niniejszej sprawie natomiast warunkiem uruchomienia określonej procedury
dowodowej przed sądem jest podanie adresów zamieszkania osób, których domaga się
przesłuchania przez sąd w charakterze świadków.
Wobec powyższego, w ocenie Generalnego Inspektora Dyrektor bezpodstawnie odmówiła
udostępnienia Skarżącemu danych osobowych Sześciu Pań w zakresie ich adresu zamieszkania,
przez co dopuściła się naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Naruszenie
ww. przepisu w pełni uzasadnia zatem skorzystanie przez Generalnego Inspektora kompetencji
określonej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy i nakazanie Dyrektorowi udostępnienia Skarżącemu ww.
danych osobowych. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, w
przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub
na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie
stanu zgodnego z prawem, a w szczególności uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie,
udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych.
W tym stanie faktycznym i prawnym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
rozstrzygnął, jak w sentencji.
Decyzja niniejsza jest ostateczna. Na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o ochronie danych
osobowych oraz art. 129 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stronie niezadowolonej
z niniejszej decyzji przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, prawo złożenia
do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosku o ponowne rozpatrzenie
sprawy (adres: Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2,
00 – 193 Warszawa).