DOLiS/DEC-445/09 dot. DOLiS-440-44/09
2009-08-24
GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH
Michał Serzycki
Warszawa, dnia 27 maja 2009 r.
DECYZJA
Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 12 pkt 2, art. 22, art. 26 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przetwarzania danych osobowych Pana X zam. w (…) przez Starostę (…) z siedzibą w (…) przy ul. (…)
nakazuję Staroście (…) wyeliminowanie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Pana X poprzez usunięcie ze strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatu (…) danych osobowych Pana X zawartych w rozdzielniku do decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r. (…).
Uzasadnienie
W Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ustnie do protokołu została złożona skarga Pana X, zam. w (…) (zwanego dalej Skarżącym) na przetwarzanie jego danych osobowych przez Starostę (…) z siedzibą w (…) (zwanego dalej Starostą). W przedmiotowej skardze Pan X wskazał, iż Starosta opublikował na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego (…) (zwanej dalej stroną internetową BIP) w rozdzielniku do decyzji tego organu z dnia 6 sierpnia 2007 r. (…), tj. w wykazie podmiotów, które otrzymują ww. rozstrzygnięcie, jego dane osobowe – w zakresie jego imienia, nazwiska, adresu zamieszkania oraz imienia i nazwiska jego żony. Skarżący zaznaczył, iż nie wyraził zgody na taką publikację.
W toku postępowania administracyjnego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odebrał wyjaśnienia od Starosty, w których ww. podmiot wskazał, iż opublikowanie decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r. na stronie internetowej BIP znajduje podstawę w art. 8 ust. 3 zdanie 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Starosta jednocześnie stwierdził, iż ww. decyzja zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej Kpa, powinna zwierać oznaczenie strony lub stron, wobec których została wydana poprzez podanie ich imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania. Jak wynika z analizy powyższej decyzji Starosta dokonał oznaczenia stron postępowania (w tym Skarżącego) w rozdzielniku do tego orzeczenia. Zdaniem Starosty przesłanką legalizującą przedmiotowe przetwarzanie danych osobowych Skarżącego jest art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W celu potwierdzenia słuszności swojego stanowiska Starosta przesłał kopię pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 lutego 2008 r. (znak: DP-II-026- 304/07), w którym zostało m.in. stwierdzone: „Reasumując «oznaczenie stron» jest jednym z elementów koniecznych decyzji. Brak określenia w treści decyzji stron postępowania stanowi naruszenie art. 107 Kpa. Podstawą prawną uprawniającą organ administracji publicznej do przetwarzania danych osobowych, w tym danych adresowych w prowadzonych przez nie postępowaniach administracyjnych toczących się w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej jest art. 107 § 1 Kpa zobowiązujący organ administracji publicznej do oznaczenia w treści decyzji strony lub stron postępowania”.
Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zważył, co następuje:
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż udostępnianie danych osobowych Skarżącego na stronie internetowej BIP jest bez wątpienia przetwarzaniem danych osobowych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. Stosownie bowiem do brzmienia jej art. 7 pkt 2, pod pojęciem przetwarzania danych osobowych rozumieć należy jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy administrator danych przetwarzający dane powinien dołożyć szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, a w szczególności jest zobowiązany zapewnić, aby dane te były merytorycznie poprawne i adekwatne w stosunku do celów w jakich są przetwarzane. Wyrażona w tym przepisie zasada adekwatności oznacza, że: „swym rodzajem i swą treścią dane nie powinny wykraczać poza potrzeby wynikające z celu ich zbierania” (tak J.Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona Danych Osobowych, Komentarz, Zakamycze, Kraków 2004, s. 556).
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a) tiret drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Stosownie zaś do art. 8 ust. 3 zdanie 2 tej ustawy podmioty, o których mowa w zdaniu pierwszym (m.in. organy samorządu terytorialnego), mogą udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne.
Z powyższego wynika, że Starosta uprawniony jest do udostępniania informacji publicznej, jaką niewątpliwie jest treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, w tym decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r. Odrębną kwestią jest natomiast ocena, czy strony wobec których została wydana ww. decyzja powinny zostać określone w rozdzielniku do niej oraz czy taki rozdzielnik stanowi składnik ww. decyzji. Jednakże Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zgodnie z przyznawanymi mu w ustawie kompetencjami, nie jest organem uprawnionym do dokonywania takiej oceny. Powyższe zagadnienie - tj. właściwe oznaczenie strony - podlega bowiem ocenie organu wyższego stopnia nad Starostą w toku postępowania instancyjnego. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie może rozstrzygać kwestii należących do kompetencji innych organów, przyznanych im na podstawie odrębnych przepisów prawa.
Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2001 r. (sygn. akt II SA 401/00) stwierdzając m.in.: „(...) Generalny Inspektor (...) nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami”. Dopóki zatem organ wyższego rzędu nad Starostą nie stwierdzi, iż strony postępowania powinny zostać określone w treści decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r., a nie w rozdzielniku do niej, dopóty rozdzielnik ten będzie integralnym składnikiem ww. decyzji.
Niemniej jednak w ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiotowej sprawie realizacja uprawnienia ogłoszenia na stronie internetowej BIP informacji publicznej w postaci rozdzielnika do decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r., w którym są zawarte dane osobowe Skarżącego nie uwzględnia jego prawa do prywatności. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W niniejszej sprawie ten drugi element nie występuje, albowiem dane osobowe Skarżącego ujawnione w treści analizowanego rozdzielnika nie dotyczą osoby pełniącej funkcję publiczną, jak również Skarżący nie zrezygnował z przysługującego mu prawa do prywatności. W tej sytuacji prywatność Skarżącego, jako dobro chronione prawem, powinno mieć pierwszeństwo przed innym dobrem prawem chronionym – dostępnością do informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w wydanych orzeczeniach wyrażał pogląd, iż prawo dostępu do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, a jego granice wyznaczone są m.in. przez konieczność respektowania praw i wolności innych podmiotów, w tym przez konstytucyjne gwarantowane prawo do ochrony życia prywatnego (por. wyrok z dnia 20 marca 2006 r., znak: K. 17/2005). Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że w ramach zderzenia się dwu wartości – z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, z drugiej prawa do prywatności – nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu. Nie istnieje formuła „zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę” (por. wyrok z dnia 19 czerwca 2002 r., znak: K. 11/2002). Trzeba zaznaczyć, iż ograniczenie udostępnienia danych osobowych Skarżącego zawartych w treści rozdzielnika do ww. decyzji nie oznacza, że nie stanowią one informacji publicznej, ale że zostały wyłączone z kategorii informacji podlegających ujawnieniu. Zdaniem organu przy upublicznieniu rozdzielnika do decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r. jedynie w celach informacyjnych zbędne było (nieadekwatne do celu) ujawnienie danych osobowych Skarżącego. Usunięcie bowiem personaliów Skarżącego, czy też ich zanonimizowanie w ogłoszonym w Biuletynie Informacji Publicznej rozdzielniku, nie wpływa na czytelność dokonanego w ten sposób przekazu. W tym przypadku treść aktu administracyjnego (decyzji) nie traci waloru informacyjnego, albowiem wynika z niej kto, kiedy i w jakiej sprawie publicznej zajął określone stanowisko (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2008 r., znak: II SA/Wa 1177/08).
Reasumując, należy stwierdzić, że kwestionowane przez Skarżącego działanie, polegające na udostępnieniu na stronie internetowej BIP jego danych osobowych naruszyło zasadę adekwatności w procesie przetwarzania danych osobowych. Wobec powyższego koniecznie jest z na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy nakazanie Staroście wyeliminowania nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Skarżącego poprzez ich usunięcie ze strony internetowej BIP.
W tym stanie faktycznym i prawnym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnął, jak w sentencji.