>Polecamy >

Włochy są członkiem wielu organizacji, które czuwają nad ochroną prywatności i danych osobowych obywateli. Kraj ten jest częścią Unii Europejskiej i Rady Europy, podpisały i ratyfikowały Konwencję o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych oraz ratyfikowały Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także Konwencję Rady Europy o cyberprzestępczości. Są także członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i przyjęły jej wytyczne w sprawie ochrony prywatności i przepływu danych osobowych.
Prace nad aktualnym włoskim kodeksem ochrony danych osobowych trwały około dwudziestu lat, ustawa została uchwalona w dniu 31 grudnia 1996 roku. Od tamtego czasu Włochy musiały spełnić szereg wymogów aby kodeks regulował wszystkie kwestie związane z ochroną danych a wymagane prawem międzynarodowym. Do kodeksu władze włoskie wydały szereg dyrektyw dotyczących ochrony prywatności, które dotyczyły m. in. przetwarzania danych medycznych, przetwarzania danych przez dziennikarzy, przetwarzania danych dla celów naukowych oraz badawczych. W grę wchodziły również sprawy przetwarzania danych przez władze państwowe. Włoski kodeks ochrony danych osobowych skupia się na sprawach związanych z przetwarzaniem danych w tzw. „bankach” czyli zbiorach danych, dane zaś dzieli na dane osobowe, identyfikacyjne, wrażliwe oraz sądowe, natomiast za podmiot, który przetwarza dane uznaje każdy podmiot, który przetwarza dane w określonym, ściśle usprawiedliwionym celu. Przepisy kodeksu mówią również o systemach informatycznych, tzw. minimalnych środkach bezpieczeństwa jakie powinien spełnić każdy podmiot przetwarzający dane w tym systemie. Jedną z konsekwencji nielegalnego przetwarzania danych może być np. podanie danych przetwarzającego do wiadomości publicznej np. w prasie.
Ponadto przepisy regulują również kwestie warunków jakie systemy informatyczne muszą spełniać do prawidłowego przetwarzania danych osobowych. Włoski kodeks ochrony danych osobowych ostatecznie wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2004 r. (dekret legislacyjny nr 196 z dnia 30 czerwca 2003 r.) i posiada w swojej treści szereg przepisów dotyczących ochrony danych osobowych w różnych sektorach.
Organem ochrony danych osobowych we Włoszech jest Włoska Komisja Ochrony Danych Osobowych, która posiada swoją siedzibę w Rzymie i wykonuje czynności przy pomocy podległego jej Biura. Komisja jest organem niezależnym, której uprawnienia wynikają ze wspomnianego już kodeksu ochrony danych osobowych. Komisja składa się z czterech osób wybieranych przez Parlament na kadencję siedmiu lat bez możliwości ponownego sprawowania tej funkcji. Obecnie na czele Komisji stoi Francesco Pizzetti. Biuro Włoskiej Komisji dzieli się na sekretariat generalny, departamenty oraz inne służby. Do głównych zadań Komisji należy m. in.

• kontrola legalności przetwarzania danych czyli m. in. kontrola zgłoszenia zbiorów danych,
• rozpatrywanie skarg i prowadzenie postępowań mających na celu wyjaśnienie sprawy przetwarzania danych,
• podejmowanie działań z urzędu, wydawanie decyzji zakazujących przetwarzanie danych.
•  ponadto do zadań Komisji należy podnoszenie świadomości społecznej w sprawach ochrony danych osobowych poprzez działalność edukacyjną, w szczególności poprzez publikację wydawnictw dotyczących tej dziedziny jak np. comiesięczny biuletyn pt. „Obywatele i Społeczeństwo Informacyjne” lub Cotygodniowy Newsletter, który ilustruje wszelkie nowinki dotyczące ochrony danych we Włoszech i w całej Europie.

Z inicjatywy Komisji rozwija się Laboratorium Rozwoju Prywatności, które zajmuje się tematem budowania sfery prywatnej życia. Z każdym rokiem swojego istnienia instytucja ta rozszerza swoją działalność, skupiając się przede wszystkim na ludziach młodych.
Komisja monitoruje w sposób szczegółowy sektory administracji państwowej, jak również podmioty prywatne pod względem przestrzegania zasad przetwarzania danych. Pracuje nad wdrażaniem zintegrowanego systemu bezpieczeństwa danych przetwarzanych w systemach informatycznych i nie tylko, zwracając się często z wnioskami i opiniami do władz państwa celem dokonywania zmian w prawie regulującym kwestie dotyczące zabezpieczania danych osobowych. Komisja w swoje działania, mające na celu czuwanie nad właściwym zabezpieczaniem danych osób fizycznych, często angażuje policję oraz władze lokalne, aby w ten sposób przyspieszać i ułatwiać stosunki z obywatelami.
Włoski Kodeks Ochrony Danych Osobowych stanowi, że dane osobowe powinny być zbierane uczciwie, zgodnie z prawem i wyłącznie dla celów ściśle określonych. Powinny być ponadto „prawidłowe” czyli niezmienione, a więc w takiej formie jaka została podana przez osobę, której one dotyczą i tylko w razie konieczności powinny być aktualizowane. Kodeks nie dopuszcza przetwarzania danych w innym celu, niż ten, dla którego je zebrano. Przewiduje możliwość złożenia skargi na nieprawidłowe przetwarzanie danych. Skarga wg. włoskiego kodeksu ochrony danych osobowych powinna w sposób możliwie szczegółowy opisywać fakty oraz okoliczności ewentualnego naruszenia prawa, powinna być podpisana, posiadać informacje o adresie osoby ją składającej, a także powinna posiadać załączniki – dokumenty poświadczające zarzuty w niej podniesione. Komisja może udostępnić wzór skargi, zwiększając w ten sposób dostępność prawa dla obywateli. Gdy Komisja uzna skargę za zasadną wszczyna tzw. dochodzenie w celu zbadania sprawy. W przypadku stwierdzenia przez wymieniony organ naruszeń kodeksu Komisja może zobowiązać administratora do zaprzestania przetwarzania danych w całości lub części, do podjęcia środków mających na celu dostosowanie środków, za pomocą których dane są przetwarzane do standardów uregulowanych prawem.
Komisja może przeprowadzać tzw. oględziny przetwarzania danych zgodnie z prawem. Organ ten ma prawo żądać udzielenia informacji oraz przedłożenia niezbędnych do zweryfikowania dokumentów. Komisja podczas inspekcji może współpracować z innymi organami państwowymi, co oznacza, że w razie potrzeby na tzw. opornych administratorów, którzy nie chcą się poddać dobrowolnie kontroli Komisja może np. korzystać z pomocy sądu, który w terminie nie później niż trzy dni od otrzymania od Komisji wniosku o kontrolę wydaje dekret uprawniający pracowników Komisji do przeprowadzenia inspekcji wbrew woli opornego administratora. Pracownicy kontrolujący administratorów danych mogą żądać kopii wszelkich niezbędnych im dokumentów, mogą przesłuchiwać wszystkich uczestniczących w czynnościach. Z czynności inspekcyjnych sporządza się protokół, który podpisują wszyscy uczestniczący w czynnościach.
Organ ochrony danych osobowych we Włoszech może nakładać kary za niewłaściwe wykonywanie przepisów kodeksu. Są to kary administracyjne czyli pieniężne w stawkach od tysiąca nawet do sześćdziesięciu tysięcy euro po kary przewidziane przepisem karnym. W przypadku bezprawnego przetwarzania danych w celu uzyskania korzyści choćby majątkowej grozi kara pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do 3 lat pozbawienia wolności (tej samej karze podlega ten kto nie stosuje tzw. minimalnych środków bezpieczeństwa danych opisanych w kodeksie). Uwagę zwraca również konsekwencja w postaci nakazu opublikowania w prasie w całości lub w części decyzji administracyjnej wydanej przez Włoską Komisję Ochrony Danych Osobowych.
Kodeks reguluje także wymogi tzw. minimalne jakie powinny być spełnione dla zapewnienia bezpieczeństwa i integralności przetwarzanych danych. Środki te powinny być dostosowane do rodzaju danych i powinny zapobiegać ryzyku zniszczenia danych, bądź przypadkowego nieautoryzowanego ich użycia. Takimi podstawowymi środkami stosowanymi przy przetwarzaniu danych drogą elektroniczną powinny być procedury zarządzania danymi, korzystanie z systemu zezwoleń na przetwarzanie oraz regularne aktualizowanie identyfikacji podmiotu przetwarzającego dane.
Regulacje te są zatem częściowo specyficzne dla tego systemu prawnego, niektórych rozwiązań nie znajdziemy w innych systemach prawnych, inne zaś to rozwiązania zbieżne chociażby z naszymi (przepisy karne). Części możliwości prawnych jakie daje włoskie ustawodawstwo u nas brak (nakładanie kar) a w części są one zbieżne. System ochrony danych we Włoszech oceniany jest jako dobry, częściowo za sprawą aktywnej polityki informacyjnej prowadzonej przez Komisję.

Omni Modo
Wrzesień 2009