>Orzecznictwo>Sądownictwo powszechne >

Nie jest bezprawne opublikowanie w prasie danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze, jeżeli dane te zostały wcześniej podane do publicznej wiadomości w oficjalnym oświadczeniu Prokuratora Krajowego.

Ustalenie istnienia w konkretnej sprawie dopuszczalności drogi sądowej wymaga stwierdzenia, że jest to sprawa cywilna w znaczeniu materialnym albo w znaczeniu formalnym (art. 1 kpc) oraz że nie istnieje przepis szczególny, wyłączający w danej sprawie kompetencję sądów powszechnych (art. 2 § 3 kpc).

Skoro tzw. sentencja wyroku, zawierająca elementy określone w art. 413 k.p.k., a więc także imię, nazwisko oraz inne dane określające tożsamość oskarżonego oraz przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu z przyczyn konstytucyjnych musi być ogłoszona jawnie (publicznie), zatem osoba, która przyznała klauzulę tajności dokumentom procesowym obejmującym te dane zobowiązana jest do wyrażenia zgody na zmianę lub zniesienie tej klauzuli w tym zakresie najpóźniej do etapu wniesienia aktu oskarżenia.  

Fakt czy policjant popełnił przestępstwo, udostępniając dane osobie trzeciej zależy od wypełnienia znamion znamiona przestępstwa określonego w art. 51 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, ze względu na to, iż oskarżony ujawnił dane osobowe tylko jednej osobie nieuprawnionej.

W treści przepisu. art. 52 ustawy o ochronie danych osobowych, ustawodawca używa liczby pojedynczej mówiąc o naruszeniu obowiązku zabezpieczenia danych przed zabraniem ich przez osobę nieupoważnioną a więc ustawodawca wyraźnie rozróżnia sytuacje, w których istotnym jest czy swego rodzaju "kontrahentem" sprawcy przestępstwa jest jedna czy też większa liczba osób.

Prawo do ochrony życia prywatnego przysługuje co do zasady także osobom publicznym. Jednakże, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie oraz w doktrynie, zakres sfery prywatnej tych osób jest węższy niż w przypadku "zwykłych" obywateli, a ochrona ich prywatności podlega daleko idącym ograniczeniom.

Rozróżnienie przez ustawodawcę dwóch opisywanych sytuacji uprawnia do przyjęcia, iż "pierwsza z nich polega na tym, że organ procesowy utajnia dane osobowe świadka (personalia, wiek, miejsce zamieszkania, itd.), druga zaś na tym, że oskarżonemu i jego obrońcy można udostępnić protokół zeznań świadka z tak utajnionymi danymi osobowymi".

W treści przepisu. art. 52 ustawy o ochronie danych osobowych, ustawodawca używa liczby pojedynczej mówiąc o naruszeniu obowiązku zabezpieczenia danych przed zabraniem ich przez osobę nieupoważnioną a więc ustawodawca wyraźnie rozróżnia sytuacje, w których istotnym jest czy swego rodzaju "kontrahentem" sprawcy przestępstwa jest jedna czy też większa liczba osób.

Udostępnienie danych osobowych osobom trzecim jest przestępstwem w rozumieniu art. 51 § 1 ustawy o ochronie danych osobowych jednak oceniając daną sytuacje należy też wziąć pod uwagę wszystkie zaistniałe okoliczności oraz szkodliwość społeczną czynu. W sporze ujawnienie informacji podatkowej było powiązane z rzetelnością Skarżącego, który ubiegał się o ważną funkcję we władzach samorządowych, dlatego też podanie informacji było dozwolone.

O tym, że zachodzą okoliczności uzasadniające podanie danych osobowych do wiadomości publicznej zdecydować może jednak tylko prokurator lub sąd, a nie dziennikarz (redaktor, wydawca), dlatego opublikowanie bez zgody prokuratora lub sądu danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, narusza zakaz wynikający z art. 13 ust. 2 Pr.pras. i jest bezprawne, niezależnie od tego, czy są to osoby publiczne, czy nie.

Przez dane osobowe, o których mowa w tym przepisie(art. 13 ust. 2 Pr. Pras), należy natomiast rozumieć wszelkie informacje pozwalające na identyfikację osoby chronionej. Należą do nich nie tylko informacje o imieniu i nazwisku, dacie i miejscu urodzenia czy miejscu zamieszkania, lecz także inne informacje dotyczące np. stosunków rodzinnych, wykonywanego zawodu czy miejsca pracy, które umożliwiają identyfikację osoby w danym środowisku.

Jeżeli zeznanie świadka anonimowego ma służyć wymiarowi sprawiedliwości, to odrzucić trzeba pogląd, iż nie mogą zostać utajnione wszelkie okoliczności ujawnione w toku przesłuchania świadka, odnotowane w protokole, pozwalające ujawnić tożsamość przesłuchiwanej osoby.

Za przepisy odrębne, ustanawiające obowiązek udzielania przez pracownika informacji stanowiących jego dane osobowe, nie mogą być uznane ogólne przepisy prawa pracy dotyczące obowiązków pracowniczych, na przykład art. 100 § 1 k.p. ustanawiający obowiązek stosowania się do poleceń przełożonych. Przepis art. 221 k.p. jako szczególny wyłącza bowiem ten przepis, a ich relacja jest tego rodzaju, że polecenie jest zgodne z prawem tylko w zakresie nałożenia na pracownika obowiązku udzielenia informacji wymienionych w art. 221 k.p. (jest niezgodne z prawem w zakresie nakładającym obowiązek udzielenia innych informacji).

Udzielenie powódce przez stronę pozwaną niepełnych informacji o zakresie posiadanych i przetwarzanych danych osobowych dotyczących jej sytuacji kredytowej i świadome pominięcie posiadanej i przetwarzanej informacji o spłaconym z opóźnieniem kredycie w jednym z banków oraz niepowiadomienie jej, że na żądanie banków udziela informacji pełnych, zawierających także dane o spłaconym z opóźnieniem kredycie, stanowiło naruszenie dóbr osobistych powódki.

Przepisy regulujące podsłuch procesowy i podsłuch operacyjny, uznawane powszechnie za okoliczności wyłączające bezprawność podsłuchu, należy traktować jako istotną wskazówkę przy ocenie wyłączenia bezprawności w innych wypadkach podsłuchu, ponieważ świadczą one o tym, w jakich sytuacjach sam ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia tajemnicy komunikowania się.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2000 r. sprawy z powództwa Jacka B. przeciwko Politechnice W. w W. o ustalenie, na skutek kasacji powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 1999 r. [...]

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2003 r. sprawy z powództwa Janusza B. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu „S.” Spółce z o.o. w W. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2002 r. [...]

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2000 r., sprawy Andrzeja S., skazanego na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883 ze zm.), z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 czerwca 2000 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 kwietnia 2000 r.,

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2002 r. sprawy ze skargi Redakcji pisma „R.” na odmowę udzielenia informacji przez Prezydenta Miasta K. w piśmie z dnia 9 sierpnia 2001 r. [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektorów samorządowych placówek oświatowych z pominięciem procedury konkursowej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2001 r. [...]